Argentinië zoekt 30 miljard dollar voor mijnbouwdromen

Argentinië heeft geen mijnbouwtraditie zoals de andere Zuid-Amerikaanse landen en daar gaat het land nu verandering in brengen. De regering wil 30 miljard dollar investeringen aantrekken om het grote mijnbouwpotentieel van het land te ontginnen.

  • Beatrice Murch CC BY 2.0 Beatrice Murch CC BY 2.0

‘Er dient zich een grote kans aan om een hulpbron van eigen bodem te ontwikkelen en die kan belangrijker worden dan wat de landbouw ons oplevert’, zei president Mauricio Macri in juni in het Casa Rosada, de regeringszetel.

Investeerders geruststellen

Hij deed dat bij de ondertekening van het Federale Mijnbouwakkoord met gouverneurs en vicegouverneurs van 12 van de 23 provincies.

Investeerders twijfelen omdat de milieubeweging een flink obstakel vormt in Argentinië.

Dat akkoord legt enkele uniforme richtlijnen vast voor de mijnbouw in het hele land, vooral voor de royalty’s die de provinciebesturen ontvangen en voor de minimale milieuvoorwaarden waaraan de mijnbouw moet voldoen.

Het akkoord was vooral een signaal naar de buitenwereld: heel het land zet zich achter de mijnbouwplannen. Dat moet vooral de investeerders geruststellen.

Investeerders twijfelen omdat de milieubeweging een flink obstakel vormt in Argentinië. Ze verzet zich sterk tegen grootschalige mijnbouw en heeft op heel wat plaatsen in het land hele gemeenschappen gemobiliseerd en belangrijke overwinningen behaald.

Verzet van het volk

In Argentinië zijn de natuurlijke hulpbronnen een provinciale bevoegdheid, bepaalt de grondwet. De provincies bepalen de milieuregels.

Momenteel verbieden zeven provincies onder druk van de samenleving open mijnbouw.

Momenteel verbieden zeven provincies onder druk van de samenleving open mijnbouw (dagbouw) of mijnbouw met behulp van cyanide of andere risicovolle stoffen waarmee men de metalen van het gesteente scheidt.

De zuidelijke provincie Chubut, in Patagonië, was een pionier.

In 2003 vaardigde ze een verbod uit toen een Canadees mijnbouwbedrijf goud en zilver wilde gaan ontginnen bij de stad Esquel. De bevolking verzette zich. In een referendum verwierp meer dan 80 procent het plan, dit was het begin van de antimijnbouwbeweging in Argentinië.

Kinderen indoctrineren

‘De sociale beweging tegen de mijnbouw is een van de best georganiseerde en machtigste van Latijns-Amerika’, zegt Enrique Viale, stichter van de Argentijnse Vereniging voor Milieuadvocaten.

‘Het Federaal Mijnbouwakkoord bepaalt dat ieder kind op school leert hoe belangrijk deze activiteit is voor de economie’

‘Het is vooral daarover dat de nationale regering en de bedrijven zich zorgen maken. Daarom bepaalt het Federaal Mijnbouwakkoord dat men in de scholen aanleert hoe belangrijk deze activiteit is voor de economie. Men wil de allerkleinsten indoctrineren, iets waar we ons tegen verzetten.’

Macri toonde zich al bij het begin van zijn mandaat een pleitbezorger van de mijnbouw. In februari 2016 – slechts twee maanden na zijn intrede – schafte hij de belasting op de uitvoer van mineralen af, iets wat hij ook voor het grootste deel van de landbouwgrondstoffen deed.

Hij stond alle bedrijven ook toe dividenden aan het buitenland uit te keren, een van de maatregelen waarmee hij investeringen en banencreatie hoopte aan te zwengelen.

De meest recente cijfers schetsen echter geen fraai beeld van de mijnbouw. Er werd in 2016 voor 3,6 miljard dollar uitgevoerd, 6 procent meer dan in 2015, maar in de eerste acht maanden van dit jaar beliep de export 2,1 miljard, 0,8 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar.

Aantal banen daalt

In het eerste trimester van dit jaar daalde ook het aantal banen met 1,8 procent ten opzichte van het eerste trimester van 2016, berekende adviesbedrijf Abeceb.

‘Verschillende belangrijke ondernemingen bevonden zich aan het einde van hun nuttige leven toen deze regering van start ging’

‘Zonder de maatregelen ten voordele van de mijnbouw zouden de jongste cijfers ongetwijfeld nog slechter geweest zijn’, zegt Javier Cao, projectleider van Abeceb.

‘Je moet er rekening mee houden dat verschillende belangrijke ondernemingen zich aan het einde van hun nuttige leven bevonden toen deze regering van start ging. Die realiteit wordt nu verzacht. Zo werd de exploitatie van de Alumbrera verlengd.’

De Alumbrera is de grootste open mijn van het land, in de noordwestelijke provincie Catamarca. Ze produceert al twintig jaar koper, goud en molybdeen, een overgangsmetaal.

Gletsjers beschermen

Wat investeerders ook afschrikt, is dat de regering de bergzones nog niet heeft afgebakend waar gletsjers bescherming krijgen.

Wat investeerders ook afschrikt, is dat de regering de bergzones nog niet heeft afgebakend waar gletsjers bescherming krijgen.

Volgens de Wet op de Bescherming van Gletsjers van 2010 is mijnbouw verboden op ijsmassa’s waar rivieren ontspringen die naar de valleien gaan.

‘Niemand gaat de enorme bedragen investeren die voor mijnbouw nodig zijn met het risico nadien te horen dat de mijn zich boven een gletsjer bevindt en de exploitatie moet stopgezet worden, zegt Cao.

Volgens de wet moet er een nationale gletsjerinventaris komen, maar noch de vorige regering, van Cristina Fernández (2007-2015), noch die van Macri heeft die al opgemaakt. Dat vertraagt de toepassing van de wet.

China aantrekken

De grootste buitenlandse investeringen in de Argentijnse mijnbouw komen uit Australië, Canada en de VS, zegt Pía Marchegiani van de Fundación Ambiente y Recursos Naturales (Stichting Milieu en Natuurlijke Hulpbronnen).

China stelt nog niet veel voor en vooral dat wil de regering veranderen. Nu speelt dat land al een grote rol in andere Latijns-Amerikaanse landen.

‘Mijnbouw is een nieuwe pijler geworden voor de relatie tussen beide landen’

In september reisde vice-staatssecretaris voor Mijnbouwontwikkeling Mario Capello naar China met ondernemers uit de sector. ‘Mijnbouw is een nieuwe pijler geworden voor de relatie tussen beide landen’, zei Capello toen.

In verscheidene steden stelde Capello de Argentijnse plannen voor aan de hand van een digitale tentoonstelling. Daarin werd gezegd dat 750.000 van de 2,8 miljoen vierkante kilometer van Argentinië ‘een groot mijnbouwpotentieel’ heeft.

Dit jaar kocht een Chinees bedrijf, Shandon Gold, 50 procent van de goud- en zilvermijn Veladero, een investering van 960 miljoen dollar. De mijn in de noordwestelijke provincie San Juan werd geëxploiteerd door het Canadese Barrick Gold en lag zwaar onder vuur van bevolking en politici voor zijn herhaalde cyanidelekken, die gevolgen hadden voor waterlopen op meer dan 4000 meter hoogte.

Goud, zilver en koper

Vandaag zijn in Argentinië mijnrechten toegekend voor 266.000 vierkante kilometer, een tiende van de totale oppervlakte van het land. De meeste mijnen bevinden zich in het Andesgebergte, die de grens met Chili vormt.

De belangrijkste reserves zijn koper, goud, zilver en lithium.

Momenteel is slechts één kopermijn actief, terwijl zich tien koperprojecten in een gevorderde en tien in een beginnende exploratiefase bevinden. In de goudwinning zijn er zeven mijnen actief, met meer dan tweehonderd goudprojecten in een exploratiefase.

Volgens officiële cijfers zijn de meest gevorderde exploratieprojecten goed voor een reserve van 53,5 miljoen ton koper, 1,9 miljoen kilogram goud en 68 miljoen kilogram zilver.

LEES OOK

Fidel Gonzalez (CC BY-SA 3.0)
Latijns-Amerikaanse landen zullen tijdens de aankomende klimaattop in Bonn wisselende vorderingen laten zien op klimaatgebied.
Shane Armas Korpisto (CC BY-NC-ND 2.0)
Mauricio Macri had twee jaar geleden amper steun toen hij president van Argentinië werd. Dat is na de parlementsverkiezingen van zondag helemaal veranderd.
Véronique Debord-Lazaro CC BY-SA 2.0
Geen land ter wereld voert meer biodiesel uit dan Argentinië. Maar het land maakt zich nu grote zorgen. De VS en Europa schermen hun markt af.
Emilia (CC by-nc-nd 2.0)
Na jaren van streng protectionistisch beleid maakt Argentinië een neoliberale bocht: met een reeks pro-markthervormingen opent het land de deuren voor buitenlandse mijnbedrijven.