Activisten willen internationaal tribunaal voor de schulden

Niet-gouvernementele organisaties en
sociale bewegingen uit Afrika, Latijns-Amerika, Azië en Europa verzetten
zich tegen de wijze waarop de rijkere landen het schuldbeheer van de
ontwikkelingslanden sturen. Ze ijveren voor de oprichting van een
internationale rechtbank die de legitimiteit van de buitenlandse schuld van
ontwikkelingslanden moet beoordelen en de betalingsmodaliteiten regelt.


De voortdurende schuldherschikkingen, het Baker-plan, het Brady-plan of het
HIPC-initiatief van de Wereldbank en het Internationaal Muntfonds, die alle
met grote bombarie werden aangekondigd als dé oplossing voor het
schuldenprobleem, hebben weinig zoden aan de dijk gebracht. Dat was het
uitgangspunt van de deelnemers aan een forum over overheidsschuld, dat deze
week in de Ecuadoraanse stad Guayaquil werd georganiseerd. Zij vinden het
hoog tijd dat er een echte, eerlijke oplossing komt.

Op het forum - een organisatie van Jubilee 2000, de Duitse Friedrich Ebert
Stichting en het Latijns-Amerikaanse Onderzoeksinstituut - werd van 9 tot 12
een analyse gemaakt van de onrechtvaardige terugbetalingprocedures waaraan
heel wat ontwikkelingslanden onderworpen zouden zijn. Als voornaamste
oplossing werd het idee gelanceerd van een internationaal tribunaal voor de
schulden dat de modaliteiten van de afbetalingsprocedure regelt.

Volgens Kunibert Raffer, woordvoerder van Jubilee 2000 Oostenrijk, moeten de
ontwikkelingslanden meer inspraak krijgen bij de regeling van hun
schuldenlast. Op dit moment zijn de crediteuren zowel rechter als aanklager;
een situatie die niet thuishoort in een beschaafd rechtssysteem. Volgens
Raffer is het dan ook noodzakelijk om een onpartijdige instelling op te
richten; via een internationale arbitraire commissie moet het
schuldenprobleem eerlijk geregeld worden.

Er dienen ook internationale schuldherschikkende mechanismen te komen: via
een onafhankelijke studie moet bepaald worden hoe schadelijk de geëiste
afbetalingen zijn voor maatschappij en milieu in het ontwikkelingsland.
Deelnemers aan het forum stelden voor internationale bepalingen te creëren
naar het model van de Amerikaanse faillissementswetgeving. Onder die
wetgeving kunnen gemeentebesturen niet gedwongen worden schulden af te
betalen als daardoor basisdiensten in gezondheidszorg en onderwijs in het
gedrang komen. De wet verbiedt de gemeentebesturen verder de
gemeentebelastingen ondraaglijk te verhogen om de schulden te dekken.

Volgens Raffer biedt zo’n wetgeving een evenwicht tussen de belangen van de
crediteuren en de debiteuren; de crediteuren ontvangen wat onder de gegeven
omstandigheden redelijkerwijs verwacht kan worden. Bovendien wordt de
democratie gerespecteerd: de mensen die door de schuld geraakt worden,
kunnen hun oordeel over de schade uitspreken.

Het voorstel van een aantal Europese en Latijns-Amerikaanse regeringen tot
kwijtschelding van schulden op voorwaarde dat het geld sociaal geïnvesteerd
wordt, lost het onderliggende probleem van de zware schuldenlast voor de
arme landen niet op. Daartoe zijn volgens de ngo’s duurzame maatregelen
noodzakelijk, die de civiele maatschappij in de schuldplichtige landen bij
de oplossing betrekken. Bij de voorgestelde internationale arbitraire
instelling zou die civiele maatschappij vertegenwoordigd moeten worden door
lokaal ingeplante organisaties, vakbonden, ngo’s en specifieke
bevolkingsgroepen.

Volgens economist Alberto Acosta van het Latijns-Amerikaanse
Onderzoeksinstituut ligt de oorzaak voor de schuldcrisissen bij de
crediteuren, die in hun beleid in de eerste plaats hun eigen belangen
behartigen. Zelfs de acties van multilaterale instellingen zoals Wereldbank
of IMF zijn erop gericht de belangen van de crediteuren te verdedigen; de
behoeften van de verarmde landen tellen niet, zegt Acosta. Hij wijst erop
dat de arme landen gedwongen worden hun kapitaal- en goederenmarkt te
openen voor producten van de geïndustrialiseerde wereld. Soms moeten de
debiteurs als onderdeel van de regeling hun markt openen voor producten van
de crediteurs, terwijl het omgekeerde niet geldt.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2771   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift