Amnesty vreest hervormingen Europees Hof voor de Rechten van de Mens

De Raad van Europa overweegt momenteel een aantal hervormingen van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Amnesty International maakt zich zorgen dat sommige hervormingen kunnen leiden tot ‘willekeurige beslissingen’ en ook tot een verschillende toepassing in verschillende staten en door verschillende kamers van het Hof. De mensenrechtenorganisatie meent dat het Hof een belangrijke rol te spelen heeft bij het voorkomen van mensenrechtenschendingen en dat de Europese Unie erop moet toezien dat het die rol kan blijven vervullen.


De Raad van Europa heeft de voorbije drie jaar al verschillende keren voorstellen besproken om het Europees Hof voor de Rechten van de Mens te hervormen. Het Hof stelt dat een aanpassing nodig is om de doeltreffendheid op lange termijn veilig te stellen, vooral met het oog op de sterke stijging van het aantal verzoekschriften en de achterstand in lopende zaken.

Amnesty maakt zich zorgen omdat sommige hervormingen kunnen leiden tot ‘willekeurige beslissingen’ en ook tot een verschillende toepassing in verschillende staten en door verschillende kamers van het hof. De mensenrechtenorganisatie is bang dat individuele burgers door de voorziene hervormingen minder mogelijkheden zullen hebben om een bindend oordeel te laten uitspreken over de vraag of hun rechten in het kader van het Europees Verdrag inzake mensenrechten zijn geschonden. Het zal ook moeilijker worden om in geval van een schending herstel te krijgen. Op een moment dat de mensenrechten, en dus ook het recht op een eerlijk proces en het absolute verbod op foltering en een onmenselijke en vernederende behandeling of straf onder vuur liggen, moet de Raad van Europa absoluut de integriteit bewaren van het systeem dat de Raad zelf heeft opgezet, aldus Amnesty.

Een van de meest controversiële hervormingen is het voorstel om het hof de toelating te geven elk verzoek ‘onontvankelijk’ te verklaren wanneer de indiener ‘geen aanzienlijk nadeel’ heeft geleden. Volgens Amnesty komt dit voorstel niet tegemoet aan de twee belangrijkste huidige problemen - de nood aan een efficiëntere screening van de verzoeken en een snellere uitspraak van vonnissen. Zorgwekkend vindt Amnesty ook dat het de bedoeling is om een rechter te voorzien vanwege de gedaagde staat. Als die staat zich verzet tegen de toepassing van de versnelde procedure, zijn er wel ernstige vragen te stellen bij de onafhankelijkheid van het hof, aldus Amnesty.

De organisatie wijst er op dat zij niet alleen staat in haar verzet tegen de nieuwe ontvankelijkheidscriteria. Ook enkele regeringen, rechters en de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa hebben hun bezwaren. De Parlementaire Vergadering is een van de twee statutaire organen van de Raad van Europa, naast het comité van ministers, en vertegenwoordigt de verschillende politieke krachten in de lidstaten. In april heeft de parlementaire vergadering nog erkend dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens aan hervorming toe is, maar zij noemde het voorstel in verband met de nieuwe ontvankelijkheidcriteria vaag, subjectief en in staat om de verzoeker ernstig onrecht aan te doen. De Vergadering stelde voor het nieuwe criterium te vervangen door een criterium dat de lidstaten zou aanmoedigen om meer gezamenlijk in te staan voor het afdwingen van de Conventie.

Amnesty gaat wel akkoord dat een hervorming noodzakelijk is om in te spelen op het toenemend aantal individuele verzoekschriften en op de huidige achterstand. Het is volgens de mensenrechtenorganisatie ook een goede zaak dat gestreefd wordt naar een betere implementatie van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden op nationaal niveau. Dit zou het aantal mensenrechtenschendingen verminderen en zou ook leiden tot nieuwe of betere herstelprocedures in de lidstaten. Verder vindt Amnesty het goed nieuws dat het comité van ministers van de Raad van Europa de uitvoering van de vonnissen van het hof beter zal opvolgen. Positief is ook dat een procedure wordt voorgesteld voor de behandeling van ‘duidelijk gefundeerde’ zaken in verband met inbreuken op het Europees mensenrechtenverdrag.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift