Gaten in vriesketen bedreigen West-Afrikaanse kippeneters

West-Afrikaanse consumenten moeten uitkijken voor kip. De gebrekkige koeling van de importwaar brengt de gezondheid van de kopers in gevaar. Zonder hulp van de invoerders lijkt het probleem moeilijk op te lossen.
Als de diepgevroren kippenbouten uit Brazilië in grote containerschepen aankomen in de Ghanese haven Tema, is alles nog in orde. Ze worden overgeladen in koelhuizen in afwachting van het transport naar de hoofdstad Accra of naar andere steden. Maar dan valt opeens de elektriciteit uit.
In Ghana en veel andere West-Afrikaanse landen zijn stroomonderbrekingen schering en inslag. Ingevoerd kippenvlees en andere producten die snel bederven, ontdooien soms vooraleer de stroomtoevoer hersteld wordt. Dat geeft gevaarlijke bacteriën als salmonella alles kansen, waarschuwt Zakaria Yakubu van Grassroots Africa. De in Accra gevestigde internationale organisatie die zich toelegt op voedselvraagstukken, vindt dat de invoer van diepgevroren kippenvlees om die reden moet worden teruggedrongen.
Als de kippenbouten de haven verlaten, vergroten de problemen alleen maar. De tussenhandelaars hebben vaak nog gebrekkigere vriesinstallaties. En dan komt het kippenvlees terecht in kleine winkels of op de markt. “Op de markt liggen de kippenbouten vaak onbeschermd uitgestald. Dat is onhygiënisch en de kans wordt wel erg groot dat het vlees ontdooit vooraleer het wordt verkocht. Onverkochte bouten gaan ’s avonds terug in de diepvriezer om de volgende dag opnieuw te worden aangeboden. Dat kan zo een hele tijd aanslepen”, weet Yakubu.
Hoe verder van de haven, des te groter de problemen. Partijen kippenvlees die naar het noorden van het land gaan, worden op open vrachtwagens geladen en gekoeld met blokken ijs. De rit duurt uren en de lading is bij aankomst meestal geheel of gedeeltelijk ontdooid. Moderne koelwagens zijn er nauwelijks.
Afrika is een belangrijke internationale afzetmarkt voor kippenbouten en andere goedkope kippendelen. Kippenboeren uit de EU, de VS en Brazilië verkopen het makkelijk te bereiden borstvlees in rijke landen; een groot deel van de bouten, vleugels en andere delen met botjes gaan naar Afrika. Daar wordt het ingevoerde kippenvlees verkocht tegen bodemprijzen waarmee Afrikaanse kwekers meestal niet kunnen concurreren. In veel landen is de lokale kippenproductie daardoor in elkaar gestuikt.
Landen als Kameroen en Nigeria hebben de voorbije jaren geprobeerd de invoer van kippenvlees aan banden te leggen om lokale kwekers de kans te geven weer overeind te krabbelen. Maar andere landen, waaronder Ghana, Togo en Sierra Leone, bleken niet bij machte de import te stoppen.
Cees Vermeeren, de vertegenwoordiger van de Vereniging van Kippenverwerkers en Kippenhandelaars van de EU in Brussel, vindt dat het probleem van de gebrekkige koeling van importvlees in Afrika door regeringen van de betrokken landen moet worden aangepakt. “Maar exporteurs hebben er belang bij dat hun producten goed worden behandeld en misschien kunnen ze dus wel helpen. Afrikaanse producenten van kippenvlees zouden overigens ook voordeel doen bij betere koelinstallaties.”
De Europese Unie heeft zich geëngageerd de arme ontwikkelingslanden in Afrika, de Cariben en de regio van de Stille Oceaan te helpen hun infrastructuur te verbeteren zodat ze beter kunnen deelnemen aan de wereldhandel. In dit geval kan de EU die belofte waarmaken door te investeren in betrouwbare vriesinstallaties en betere transportmogelijkheden.
“De enige manier waarop de armste landen het kunnen opnemen tegen agressieve exporteurs is zichzelf beter organiseren en hun interne markt te versterken”, oordeelt Thijs Berman, een Nederlandse Europarlementariër die in het landbouwcommissie van de instelling zetelt. “Daar horen vriesinstallaties voor de vleessector bij, maar ook betere havens, spoorwegen, wegen en zelfs breedbandinternet.”
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift