Internationale lof Malinese verkiezingen gegrond?

Internationale lof alom voor het verloop van de Malinese verkiezingen van zondag 28 juli. Het waren de eerste verkiezingen sinds 2012, toen een militaire staatsgreep en verschillende rebellenbewegingen het land tot chaos dreven. Is deze lof gegrond en welke problemen zal de toekomstige president moeten aanpakken?

  • CC flickr / MINUSMA / Blagoje Grujic In de noordelijke stad Kidal worden op de vooravond van de presidentiële verkiezingen nog steeds stemkaarten uitgedeeld. Het is een voorbeeld van de haast waarmee ze werden georganiseerd deze zondag 28 juli. CC flickr / MINUSMA / Blagoje Grujic

Zondag 28 juli vonden in Mali presidentiële verkiezingen plaats, na een politieke crisis van 19 maanden. In afwachting van de resultaten  verwelkomt de internationale gemeenschap de vredevolle verkiezingen en ze spoort iedereen aan de resultaten te respecteren. Indien blijkt dat na deze eerste ronde niemand de helft van de stemmen behaalde, komt er 11 augustus een tweede ronde. Volgens de Malinese staatszender staat voormalige eerste minister Ibrahim Keita aan de leiding. Hij belooft de Malinese eer te herstellen, gezien het land in het conflict afhankelijk was van Frankrijk en de VN om de islamitische rebellen te bevechten. Zijn grootste tegenstrever is voormalige minister van Financiën Soumalia Cissé. Zijn grote campagnepunt is de leden van de junta die in 2012 de macht greep van het politieke toneel te verdrijven.

Internationale lof

De Verenigde Naties roepen op de verkiezingsresultaten te respecteren, ook als het proces zelf niet perfect is verlopen. De VN vermelden dat de ‘verkiezingen vredig en georganiseerd verliepen, met een opkomst die de beste is sinds de democratisering van het land.’ Waarnemers hebben het over een ‘massale mobilisatie’ in het dichtbevolkte zuiden, maar officiële gegevens moeten dit nog bevestigen. Louis Michel, de leider van de EU waarnemersmissie verklaarde maandag 29 juli dat ‘de opkomst in de buurt zou liggen van de 50 procent.’ Het optimisme is groot, want bij de vorige verkiezingen in 2007 kwam slechts 36 procent van de bevolking opdagen.

De Malinese overheid en de internationale gemeenschap stonden erop gebrand de verkiezingen dit weekend te organiseren, ondanks oproepen de verkiezingen uit te stellen van onder andere International Crisis Group en de Malinese verkiezingscommissie. Kandidaat Tiebilé Dramé, bemiddelaar tijdens het akkoord tussen de Toearegleiders en de Malinese overheid in juni, trok zich terug uit de verkiezingen. Hij noemde ze ‘overhaast en imperfect’. Er werd vier miljard dollar aan ontwikkelingshulp stopgezet totdat er een legitieme overheid het van de overgangsregering overnam, vandaar de internationale druk.

De andere kant van het verhaal

Er bestaat geen twijfel over dat velen hun stem wilden uitbrengen, maar kritische stemmen spreken over ongeregeldheden tijdens de verkiezingen. Velen konden bijvoorbeeld hun naam niet op de lijsten terugvinden. Dit leidde tot verwarring en frustratie. Van de honderdduizend Malinese vluchtelingen in een van de buurlanden kon of wilde slechts een minderheid zijn stem uitbrengen. Centraal in de discussie staan de kaarten waarmee stemgerechtigden zich identificeren, gekend onder de afkorting NINA. Verkiezingspersoneel opperde vorige week dat zo’n 80 procent van de kaartjes al bij hun rechtmatige eigenaar terechtkwam. Dit cijfer werd lokaal betwist, ook nu nog na de afronding. Een heel  aantal stemkaarten werden ook nog eens zonder een foto bij afgeprint waardoor iedereen er gebruik van kon maken. Verder zijn er geruchten dat, terwijl er 6,8 miljoen Malinese stemgerechtigden zijn, er veel meer NINA’s werden opgemaakt.

Het noorden van Mali staat in sterk contrast met de verkiezingskoorts in het zuiden. In Kidal, het hart van de Toearegrebellie, werden de verkiezingen overschaduwd door kleinschalig protest volgens waarnemers en inwoners. ‘Maar geen van deze incidenten kunnen de legitimiteit van de verkiezingsresultaten bedreigen’, zegt Michel. Vorige week nog werden vijf personen, onder wie vier verkiezingsambtenaren, in het noorden gegijzeld. Dit weekend heeft men in de stad ‘symbolisch’ gestemd, volgens Intagrist El Ansari, een correspondent voor internationale nieuwsbronnen in Noordwest-Afrika: ‘Er werd een stembureau opgezet, maar niemand kwam opdagen en er hingen vlaggen van de Toearegrebellen omhoog, uit protest tegen de verkiezingen.’

‘De kandidaten  brachten amper een bezoek aan de steden in het noorden  – met een campagne die slechts drie weken duurde’, schrijft El Ansari ‘Als dat al het geval is met campagne voeren, wat moet dat dan worden met de uitvoer van al die verkiezingsbeloftes?’, oppert  Manon Stravens, die vier jaar voor de ontwikklingsorganisatie ICCO in Mali werkzaam was.

‘Verandering’ is de grote eis van de bevolking

Mali lijdt onder corruptie en de oorlog en de helft van de Malinese bevolking leeft onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag. De Malinese kwestie gaat dus om meer dan het stimuleren van de economie. ‘Voor de val van Amadou Toure’s regime in 2012 was Mali het voorbeeld van “de vooruitgang van de democratie in West-Afrika”. De staatsgreep en het daaropvolgende conflict toonde dat democratie slechts een façade was, met corruptie in de hoogste politieke lagen’, volgens El Ansari. Als de verkiezingsresultatenen erkend worden, blijft de grootste uitdaging dat ‘de vier miljard dollar ontwikkelingshulp die meer dan honderd donorlanden beloofden, met bepaalde voorwaarden komt.’

Het gaat niet alleen om verkiezingen, maar ook om democratische en sociale hervormingen’, volgens een Aljazeera journaliste. Sommige Malinezen waarschuwen dat de focus teveel op de verkiezingen en internationale hulp ligt. ‘Zonder een coherente staat, instellingen, democratie en gerechtigheid is het ondenkbaar dat het noorden en zuiden van Mali herenigd kunnen worden. De scheiding tussen de twee is sinds 2012 immers alleen groter geworden’, schrijft El Ansari.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2630   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift