Kirgizië stevent af op politieke krachtmeting op straat

De straten van Bisjkek, de hoofdstad van Centraal-Aziatische, voormalige sovjetrepubliek Kirgizië, dreigen woensdag het toneel te worden van politiek geweld tussen voor- en tegenstanders van president Kurmanbek Bakiev. De oppositie verwacht 50.000 mensen om te betogen tegen de recente grondwetherziening waarmee de president zijn macht versterkte.
Ook de voorstanders van de president hebben verzamelen geblazen in de hoofdstad. Een anonieme expert, die in Bisjkek werkt voor de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa, sluit niet uit dat het tot een nationaal conflict komt. “De aanhangers van de president komen vooral uit het zuiden, die van de oppositie uit het noorden. Het geweldpotentieel neemt toe.”
De oppositiepartijen slaagden er vorig jaar in door middel van betogingen de presidentiële macht in te perken. In december maakten de aanhangers van de president in het parlement die ommekeer weer ongedaan. De president kreeg onder meer opnieuw de bevoegdheid om de regering te benoemen en te ontslaan.
“De oppositie heeft haar vertrouwen in de president verloren en wil niet langer met hem onderhandelen”, verklaarde Felix Kulov, de leider van de radicale oppositiebeweging Verenigd Front voor een Waardige Toekomst, op een persconferentie. De betogers die woensdag bijeen komen op het centrale plein van de hoofdstad, eisen het ontslag van de president, nieuwe verkiezingen en een nieuwe hervorming van de grondwet.
Duizenden oppositieleden zijn al in de stad, alsook aanhangers van Bukiev. De president toonde zich in een televisietoespraak op 6 april onverzoenlijk: “Dit is niet de manier om een grondwet aan te nemen”, zei Bukiev.
Ook premier Almaz Atambaev, tot voor kort een vooraanstaand lid van de oppositie maar sinds begin maart de leider van een coalitieregering, probeerde de eisen van de oppositie te ontkrachten. “We hebben een speciale werkgroep in het leven geroepen om een nieuwe versie van de grondwet uit te werken en daarvoor ook leden van de oppositie uitgenodigd”, zei Atambaev. Alleen de minder radicale oppositie is op het aanbod ingegaan.
Volgens Atambaev is de president het ermee eens dat de grondwet moet worden herzien en dat er een coalitieregering komt. De staat zou ook zijn greep op de openbare televisie-omroep wat lossen. “Wanneer we aan het parlement een nieuwe grondwet met minder presidentiële bevoegdheden voorleggen, is er geen reden meer om te betogen”, zegt Atambaev.
De politieke crisis gaat echter verder dan de betogingen alleen, zo bleek uit de beslissing van enkele hooggeplaatste politici om ontslag te nemen uit de regering. “Ik kan in de huidige omstandigheden niet werken en sluit me aan bij de oppositie”, motiveerde vice-minister van Cultuur, Asanbak Sarybaev, zijn beslissing.
Alik Orozov, de vice-voorzitter van de Kirgizische Veiligheidsraad, verweet de president in een open brief dat hij de crisis laat escaleren door tegenbetogingen te organiseren. Ook de Kirgizische ambassadeur in Maleisië, Rafshan Jeenbekov nam ontslag en maande de president aan zijn beloften inzake een hervorming van de grondwet, het gerecht en het onderwijs waar te maken.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift