Dossier: 

Mali: gekaapte onafhankelijkheid

Een jaar geleden waren het de Toearegrebellen van de Mouvement National de Libération de l’Azawad (MNLA) die de bal aan het rollen brachten in Mali. Vandaag sluiten ze echter de rangen met Frankrijk en de Malinese overheid in hun strijd tegen de islamisten. Zelfs hun decennia-oude eis voor onafhankelijkheid zetten ze even aan de kant.

Die verrassende alliantie kwam er nadat de MNLA in het door hen bevrijde noorden (Azawad) plaats moest ruimen voor de islamisten van Ansar Dine, al dan niet gesteund door jihadisten van Al Qaeda in de Maghreb (AQIM) en MUJAO. De redenen voor de nederlaag van de MNLA zijn te herleiden tot hun onduidelijke en steeds veranderende alliantie met Ansar Dine.

De leider van Ansar Dine, Iyad ag Ghali, is een oud-strijder van de Toearegrebellieën in de jaren negentig. Bij de samenstelling van het MNLA-leiderschap in november 2011 droeg hij zichzelf voor als frontman. Door een gebrek aan vertrouwen in zijn motieven en een machtsstrijd tussen de verschillende Toeareg stammen werd hij echter niet verkozen.

‘De aandachtige toeschouwer wist dat Iyad ag Ghali op de een of andere manier opnieuw zou opduiken’, zegt de Noord-Malinese journalist Intagrist El Ansari. ‘Hij deed dat via de Ansar Dine, gesteund door AQIM, een groep met meer middelen dan de Toearegs die uit Libië waren teruggekeerd.’ Trouw aan de eigen stam volgde een deel van de MNLA-aanhang Ghali. Anderen sloten zich aan omdat ze er beter betaald worden. Daardoor was tijdens de bevrijding van Azawad op het terrein het onderscheid tussen Ansar Dine en MNLA niet altijd even duidelijk.

‘Die verwarring heeft de MNLA parten gespeeld. Een groot deel van het moeilijkste militaire werk is bovendien uitgevoerd door de jihadisten zelf’, zegt Intagrist El Ansari. De journalist is niet zeker dat de onafhankelijkheidseis van de MNLA gedragen werd door de meerderheid van de Azawadi’s. De pragmatische en onduidelijke alliantie met de Ansar Dine zou de MNLA uiteindelijk zuur opbreken. Hun steun in de strijd tegen het islamisme vandaag moet vanuit deze nederlaag begrepen worden. Het liefst had het MNLA de bewegingsruimte gekregen om de islamisten zelf te lijf te gaan in Azawad maar de Franse militaire interventie heeft alles in een stroomversnelling gebracht. De MNLA wordt opnieuw tot pragmatisme gedwongen. Het is uitkijken wat er op het einde van de rit nog overblijft van hun belangen en geloofwaardigheid.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2630   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur