'Mensenrechtencommissie baart muis'

Het eindrapport van de Mensenrechtencommissie van
de Verenigde Naties (VN) wordt dit jaar een erg mager beestje. Dat zeggen de
ngo’s die deelnamen aan het prestigieuze internationale forum, dat vrijdag
ten einde liep. De ngo’s trekken een harde conclusie: in het jaar van ‘de
strijd tegen de terreur’ in Afghanistan, Israël en Tsjetsjenië slaagt de
Mensenrechtencommissie er niet in om haar taak - toezien of nationale
regeringen de internationale mensenrechten respecteren - goed te vervullen.


De niet-gouvernementele organisaties mochten dit jaar hun mond nauwelijks
opendoen tijdens de zes wekende durende sessie van de
Mensenrechtencommissie. De ngo-vertegenwoordigers mochten in het verleden
uitvoerig rapporteren over de toestand in hun land, maar omdat de VN wegens
geldgebrek moesten besparen op tolken en vertalers, werd hun spreektijd (én
die van de speciale VN-rapporteurs en de onafhankelijke experts) drastisch
ingekort. Renate Bloem, hoofd van CONGO, een coalitie van ngo’s met een
raadgevende functie binnen de VN, reageerde daar erg scherp op. Bloem vroeg
zich af of de commissie echt wil samenwerken met de ngo’s of heeft ze ons
gewoon voor de show uitgenodigd?

De negatieve evaluatie is meer dan een corporatistische reflex van de ngo’s.
Mary Robinson, de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, trachtte
de verwezenlijkingen van de sessies in de verf te zetten maar moest daarbij
enkele lelijke vlekken overslaan. Robinson hekelde de politisering van de
debatten en de groeiende kloof tussen de industrielanden en de
ontwikkelingslanden. De meningsverschillen werd vooral duidelijk bij de
stemmingen over de resoluties over racisme en het recht op ontwikkeling. De
Europese leden van de Commissie weigerden om het voorstel te steunen.

De sessies werden sterk overschaduwd door het geweld in het Midden-Oosten en
in het bijzonder door het debat over een VN-missie naar de regio. Het feit
dat Israël erin slaagt om een internationaal onderzoek naar de vermeende
slachtpartij in het vluchtelingenkamp van Jenin te dwarsbomen, ondermijnt
ook de geloofwaardigheid van de Mensenrechtencommissie.

De discussies over de toestand van de mensenrechten in de individuele landen
verliepen vaak in een gespannen sfeer. De kritische evaluatie van Cuba - een
voorstel van Uruguay dat relatief mild van toon was en deze keer geen
expliciete veroordeling van de regering van Fidel Castro inhield - werd
aangenomen in een sfeer van achterdocht en verwijten. Het veroorzaakte een
diplomatieke ruzie tussen Mexico, Cuba en Uruguay.

Een andere grote mislukking was dat er geen overeenstemming werd bereikt
over Rusland, Iran en Zimbabwe. De Mensenrechtencommissie slaagde er niet in
om een resolutie over die ‘probleemlanden’ aan te nemen.

Een voorstel van Mexico om nationale anti-terrorismewetten te onderwerpen
aan de toets van de internationale humanitaire verdragen werd op het laatste
moment afgeschoten.

Het was de eerste keer dat de Verenigde Staten afwezig waren in de 53-leden
tellende Commissie, maar dat was niet steeds te merken. Washington had een
observerende status en slaagde erin om daarmee zijn stempel te zetten op de
besluitvorming. De VS speelden een vooraanstaande rol in de torpedering van
een VN-missie onder leiding van Robinson naar de Palestijnse gebieden. De
Amerikaanse delegatie lanceerde ook opnieuw een frontale aanval tegen de
persoon van de Hoge Commissaris. Mary Robinson heeft een totaal achterlijke
visie op de mensenrechten, verklaarde ambassadeur Kevin E. Moley, het hoofd
van de Amerikaanse delegatie, aldus een vertegenwoordiger van de
International Federation of Human Rights.

Robinson en de ngo’s zien gezamenlijk slechts één lichtpunt. Er werd een
resolutie voor een protocol tegen folterpraktijken goedgekeurd. Dat zal
ervoor zorgen dat landen die het ondertekenen verrassingsinspecties over de
vloer krijgen in hun detentiecentra en gevangenissen. De VS, Cuba, China,
Japan, Libië, Maleisië, Nigeria, Saoedi-Arabië, Zuid-Korea, Soedan en Syrië
zijn daar echter niet bij.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift