Oude mobieltjes bedreigen volksgezondheid in arme landen

De ontwikkelingslanden krijgen de komende jaren te
maken met een nieuw gezondheidsprobleem: giftige stoffen die vrijkomen uit
de massa’s mobiele telefoons die bij het afval belanden. In de Verenigde
Staten treedt de wegwerpgolf het eerst op - daar zullen de komende drie
jaar 130 miljoen gebruikers hun oude zaktelefoon vervangen door een nieuw
model. Maar draadloos telefoneren neemt ook razendsnel uitbreiding in de
ontwikkelingslanden, en daar dreigt de nieuwe afvalsoort voor de grootste
problemen te gaan zorgen.


Volgens Inform, een milieuorganisatie uit de VS, zijn er wereldwijd
ongeveer een miljard mobiele telefoons in gebruik. Dat cijfer zou tegen
eind volgend jaar oplopen tot 1,6 miljard. Ook in de ontwikkelingslanden
hebben steeds meer mensen een mobieltje op zak. De zaktelefoon is in veel
ontwikkelingslanden een echte zegen. Mensen die naar alle
waarschijnlijkheid nog jaren hadden moeten wachten op een vaste lijn,
kunnen nu van vandaag op morgen bellen. Maar mobiele telefoons zijn ook een
vloek. De batterijen en de plastic schaal bevatten een indrukwekkend aantal
giftige stoffen, waaronder lithium, broom, cadmium, zink, nikkel, arsenicum
en lood. Als mobieltjes ergens worden gedumpt, bestaat de kans dat die
metalen en verbindingen het grondwater vervuilen.

Mobieltjes zijn zo klein dat hun impact op het milieu op het eerste gezicht
verwaarloosbaar lijkt. Maar alle toestellen die de komende drie jaar in de
VS zullen weggeworpen worden, wegen samen toch algauw 6.500 ton. Het
gebruik van mobieltjes groeit zo snel dat de milieugevolgen van dit soort
afval terecht zorgen baren, zegt Bette Fishbein, de auteur van het
INFORM-rapport ‘Waste in the Wireless World’ (‘Afval in de draadloze wereld’).

In februari luidden het Basel Action Network en andere Amerikaanse
milieugroepen de alarmklok over de problemen dat ander elektronisch afval -
PC’s, beeldschermen en printers - in China, Pakistan en India veroorzaakt.
Veel van dat materiaal komt uit de VS en wordt in die arme landen
gedemonteerd of gesmolten om er de waardevolle metalen uit te halen.
Daarbij blijken ontstellende hoeveelheden giftige stoffen in het milieu
terecht te komen. Volgens Jim Puckett, de coördinator van het Basel Action
Network, bezondigt de VS zich onder dekmantel van recyclage gewoon aan de
dumping van giftig afval. Volgens Inform dreigen de generaties van mobiele
telefoons die nu uitgediend hebben, die afvalberg nog te vergroten.

De komende jaren zullen de ontwikkelingslanden zelf ook steeds meer
‘e-waste’ produceren. Mobilofoonmaatschappijen hebben hun zinnen gezet op
landen als China, India en op Zuidoost-Azië en Latijns-Amerika -
reusachtige markten voor aanbieders die bodemprijzen durven te hanteren.
Nokia, dat ongeveer een derde van de wereldwijde markt voor draadloze
telefonie in handen heeft, lanceerde in mei een nieuwe reeks extreem
goedkope mobieltjes, speciaal met het oog op de doorbraak in de
ontwikkelingslanden. Nokia wilde niets zeggen over het beleid dat de
onderneming in die landen van plan is te voeren voor wat de terugname en de
recyclage van oude mobieltjes aangaat.

In Japan en de Europese Unie zijn er wettelijke regelingen uitgewerkt die
ervoor zorgt dat de meeste uitgediende modellen gerecycleerd worden - zowel
handelaars, producenten als consumenten dragen daartoe bij. In de VS
beginnen sommige producenten zaktelefoons te maken waarin minder giftige
stoffen verwerkt zitten. Het in Texas gevestigde bedrijf Valence ontwikkelt
een batterij op basis van fosfaat - een relatief ongevaarlijke stof.
Motorola experimenteert met batterijen met het nog onschuldigere methaan.
Maar Inform vindt dat de VS meer kunnen doen om de berg afgedankte
mobieltjes klein te houden. Kiezen voor de Europese standaard - die nu al
door 130 landen en tweederde van alle gebruikers wordt gevolgd - zou in elk
geval kunnen vermijden dat mensen die naar het buitenland verhuizen of
kiezen voor een andere provider automatisch ook een andere zaktelefoon
moeten kopen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2745   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift