Overeenstemming over label voor 'propere' diamanten

Het gros van ‘s werelds grootste diamantproducenten
en afnemers zweert diamanten af waar bloed aan kleeft. Gisteren (woensdag)
kwamen 31 landen, de Europese Unie, de Wereldraad voor Diamant en ngo’s op
een conferentie in Ottawa, Canada, tot overeenstemming over een label voor
diamanten waar gegarandeerd geen bloed aan kleeft. Het moeilijkste punt
blijft de controle.


De handel in bloeddiamanten houdt verschillende oorlogen op het Afrikaanse
continent aan de gang. Volgens schattingen hebben de dure steentjes die
worden ontgonnen in de mijnen van Sierra Leone, Guinee, Liberia en Congo, al
het leven gekost aan 500.000 mensen in de burgeroorlogen daar. De nood aan
een label voor kosjere diamanten is dus hoog.

Gisteren mocht het hoofd van de Zuid-Afrikaanse delegatie, Abbey Chikane,
het heuglijke nieuws de wereld insturen: er is een bindende overeenkomst
over het invoeren van een nieuw certificaat voor ‘bloedvrije’ diamanten. De
overeenkomst zal in november dit jaar op een ministeriële top in Zwitserland
worden bekrachtigd. Wij denken dat we tezelfdertijd het certificaat zullen
kunnen lanceren, vertelt Chikane. En wat de problemen ook zijn die we
onderweg nog tegenkomen, we zullen ze overwinnen.

Niemand van de experts koestert de illusie dat het label de handel in
bloeddiamanten helemaal zal doen stilvallen. Eén van de problemen is dat de
diamantontginning in landen als Sierra Leone, Guinee, Liberia en Congo zeer
moeilijk te reguleren is. Het is onze hoop dat er in deze landen toch een
controlestructuur op te zetten valt. Wij verwachten dat nationale overheden
wetten aannemen die hen toelaten het certificatiesysteem in te voeren. Dat
moet lukken zonder uitzonderingen. Elk land heeft tijd vanaf nu tot het
einde van dit jaar om de regering en parlement te raadplegen, legt Chikane
uit.

Het akkoord kwam er niet zonder slag of stoot. Vorige week toonden de
Verenigde Naties de deelnemers de weg door een resolutie aan te nemen die
opriep snel vorderingen te maken met het Kimberley-proces. Die reeks van
rondetafelgesprekken, die eigenlijk het controlesysteem voor de
diamanthandel moet uitdokteren, was al een tijdje aan het aanmodderen. De
deadline van november vorig jaar werd niet gehaald. Maar door het nu
bereikte akkoord is in één slag ook de opdracht van het Kimberley-proces
volbracht.

Ook 11 september speelde een rol bij de plotse versnelling van het overleg.
Rapporten gaven aan dat het terreurnetwerk Al-Qaeda sommige van zijn
operaties met bloeddiamanten bekostigde. Zuid-Afrika, een zeer grote
diamantproducent, was als de dood voor een boycot en blies samen met andere
grote producenten het overleg weer nieuw leven in.

Een van de hindernissen op de conferentie in Ottawa was de vraag naar
compatibiliteit met de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WHO), maar de
deelnemers van de diamantconferentie spraken af geen diamanten uit te voeren
naar landen die niet meedoen met het certificaat. Volgens Chikane is daarmee
de kous af.

Een teer en onopgelost punt blijft de dwingendheid van de
controlemechanismen. De ngo’s brachten een petitie mee die het standpunt van
73 ngo’s in deze bundelt. Ze hameren erop dat de controleprogramma’s
verplicht worden gemaakt, in plaats van de vrijwilligheid die vele
deelnemers voorstonden. Ze bleven bij hun standpunt. Volgens Ian Smillie,
directeur research van het Partnerschap Afrika-Canada, is een onafhankelijk
controle- en handhavingsysteem de enige manier om de handel in
bloeddiamanten te stoppen. Op de keper beschouwd viseren we de legale
diamantindustrie niet, aldus Smillie, die de overeenkomst een eerste stap
naar een handhavingsysteem met tanden noemt.

Volgens experts is de handel in bloeddiamanten jaarlijks goed voor 8 miljard
euro, dat is 4 procent van de totale diamanthandel. Landen als Botswana en
Namibië leven van de diamantontginning. Botswana vult zijn schatkist voor 80
procent met winsten en belastingen van staats- of gemengde mijnen, Namibië
haalt de helft van haar exportinkomsten uit diamanten. Smillie stelt dat een
algemene boycot op diamanten de doodsteek betekent voor die landen, zonder
dat de illegale handel wordt geraakt.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2771   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift