Oppositie wil regeringspartij onder druk zetten om ook andere partijen toe te laten

Cambodjaanse oppositie blijft strijdvaardig, ondanks mislukte terugkeer

VOA (CC0)

Kem Sokha (l) en Sam Rainsy (r) tijdens een een protestmars in 2013

De voorbije dagen brachten niet het verwachte ‘feest van de democratie’ in Cambodja, maar stonden wel in het teken van twee oppositieleiders. De ene, Kem Sokha, is vrijgelaten na een jaar gevangenis en een jaar huisarrest. Maar hij mag Cambodja niet uit. De andere, Sam Rainsy, wilde terugkeren en is uiteindelijk gestrand in Maleisië. Maar hij mag Cambodja niet in.

Sam Rainsy had al sinds de zomer aangekondigd dat hij opnieuw naar Cambodja zou komen om de democratie te herstellen. Hij verblijft al vier jaar in Parijs omdat hij in eigen land celstraffen riskeert, onder meer voor opruiing en poging tot staatsgreep.

Als datum voor de ‘grote terugkeer’ had de CNRP (Cambodia National Rescue Party) 9 november gekozen, de Cambodjaanse onafhankelijkheidsdag. Premier Hun Sen had vooraf laten weten dat er soldaten zouden klaarstaan om Sam Rainsy op te pakken. De twee zijn gezworen aartsvijanden.

De eerste minister, die al meer dan dertig jaar aan de macht is, wordt een dictator genoemd omdat zijn partij CPP (Cambodian People’s Party) als enige vertegenwoordigd is in het parlement. Bovendien zou hij “het land aan China verkopen”, een kritiek die verwijst naar de enorme investeringen van Peking in Cambodja en de groeiende politieke invloed die daarmee gepaard gaat.

Niet inchecken

De EU dreigt er al een tijd mee om Cambodja taksvrije toegang tot de Europese markt te ontzeggen, als er niet opnieuw een meerpartijenstelsel komt.

Vorige donderdag wilde Rainsy een vliegtuig nemen dat hem van Parijs naar Bangkok zou brengen, om van daaruit de Cambodjaanse grens over te steken. Maar hij mocht niet aan boord. Zaterdag slaagde hij erin om naar Kuala Lumpur te vliegen, maar hij kreeg geen toelating om door te reizen naar Phnom Penh.

Thailand en Maleisië beroepen zich op een afspraak tussen Asean-landen (Association of Southeast Asian Nations). De leden van dit verbond hebben beloofd om zich niet te moeien met elkaars binnenlandse politiek.

Volgens critici zou Sam Rainsy met zijn reis vooral de aandacht van de internationale gemeenschap willen trekken om het regime van Hun Sen aan te klagen. De Europese Unie dreigt er al een tijd mee om Cambodja de taksvrije toegang tot de Europese markt te ontzeggen, als er niet opnieuw een meerpartijenstelsel komt.

Vrijgelaten

Zondag kwam dan het verrassende nieuws dat de andere oppositieleider, Kem Sokha, niet langer onder huisarrest staat. Hij zat vast sinds najaar 2017, toen CNRP verboden werd. De partij mocht niet deelnemen aan de verkiezingen in 2018. Kem Sokha zou een medische behandeling willen volgen in Singapore, maar voorlopig mag hij Cambodja niet verlaten.

Met de vrijlating van Kem Sokha hoopt Hun Sen, volgens analisten, dat de oude vete tussen de oppositieleiders opnieuw opflakkert. De twee smolten in 2013 hun bestaande partijen samen tot CNRP, maar er zijn veel meningsverschillen over de te volgen strategie.

Soldaten

Intussen blijft de overheid erg zenuwachtig en dat was de voorbije dagen op straat goed te merken. Zondag ging het driedaags waterfestival van start, dat elk jaar plaatsvindt met volle maan in november.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Overal in Phnom Penh liepen soldaten rond, vaak zwaar bewapend met machinegeweren. Boven de Tonle Sap rivier, waar traditionele bootraces plaatsvonden, cirkelden helikopters.

Talk of the town

Over Sam Rainsy wordt druk gesproken, er is dan ook veel onvrede bij de Cambodjanen. Vooral jonge mensen vinden dat het tijd is voor verandering. Maar betogingen blijven voorlopig uit.

Begin 2014 vielen er doden na een confrontatie met het leger, tijdens een reeks straatprotesten georganiseerd door CNRP.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift