Er is nood aan een radicale reset van de menselijke relatie met de natuur, zo klinkt het

Davos waarschuwt: biodiversiteitsverlies houdt grote risico's in voor wereldwijde economie

CC0 / Jesse Allen and Robert Simmon

Ontbossing in de Amazone

Biodiversiteitsverlies staat in de top 5 van risico’s voor de wereldwijde economie, blijkt uit een rapport dat gepresenteerd is op het Wereld Economisch Forum (WEF) in Davos.

Het rapport, opgesteld door het WEF in samenwerking met PriceWaterhouseCoopers (PwC), stelt dat enkele van de snelst groeiende economieën in de wereld extra risico lopen op natuurschade. Het roept op tot een “radicale reset van de menselijke relatie met de natuur.”

Ongeveer een derde van het bbp van India en Indonesië komt uit sectoren die sterk afhankelijk zijn van de natuur.

Ongeveer een derde van het bbp van India en Indonesië komt uit sectoren die sterk afhankelijk zijn van de natuur, zoals landbouw, bouw en voedsel en drank, staat in de analyse. Afrika genereert 23 procent van het bbp in die sectoren, terwijl dat in Latijns-Amerika 55 procent is.

Deze industrieën winnen grondstoffen of producten uit bossen en oceanen, of zijn afhankelijk de natuur voor gezonde bodems, schoon water, bestuiving en een stabiel klimaat.

“Gezien deze specifieke afhankelijkheid van de natuur is het van cruciaal belang dat deze economieën prioriteit geven aan en investeren in de natuur”, stelt het rapport.

Als dat niet gebeurt, dreigen aanzienlijke verliezen voor sectoren die ervan afhankelijk zijn. Zo loopt 60 procent van de koffiesoorten gevaar door klimaatverandering, ziekten en ontbossing. Als deze varianten verdwijnen, zal dat leiden tot een “aanzienlijke ontwrichting” op de wereldwijde koffiemarkt, met gevolgen voor veel kleine boeren. De wereldwijde koffiemarkt was in 2017 goed voor 83 miljard dollar.

Inkomensrisico’s

Het rapport wijst in het bijzonder op de afhankelijkheid van de farmaceutische industrie van de biodiversiteit in tropische bossen zoals het Amazonewoud. Deze bossen spelen een belangrijke rol bij de ontdekking van nieuwe medicijnen. Een kwart van de moderne medicijnen is afgeleid van planten uit het regenwoud.

“Als tropische bossen afbranden of gekapt worden, verliezen farmaceutische bedrijven een omvangrijke bron van onontdekte genetische materialen.”

“Als tropische bossen afbranden of gekapt worden, verliezen farmaceutische bedrijven een omvangrijke bron van onontdekte genetische materialen die kunnen leiden tot de volgende medische – en commerciële – doorbraak”, waarschuwen de auteurs.

Ze wijzen er ook op dat 75 procent van de medicijnen tegen tumoren in de afgelopen zeventig jaar niet-synthetisch waren, en dat 49 procent volledig afgeleid was van natuurlijke producten.

Landbouw

De ontbossing van de Amazone – die resulteerde in het verlies van 17 procent van het bosoppervlak sinds 1970 – kan ook leiden tot grote verliezen in de landbouwproductie en periodes van langdurige droogte. Dat heeft invloed op de beschikbaarheid van water in de regio, stelt het rapport.

Akanksha Khatri, hoofd van het Natuur- en Biodiversiteitsinitiatief van het WEF en medeauteur van het rapport, zegt dat vooral Latijns-Amerikaanse economieën afhankelijk zijn van de natuur. “Twee van de belangrijkste sectoren in Latijns-Amerika zijn mijnbouw en landbouw, en die staan momenteel in de top vijf van industrieën die natuurverlies veroorzaken.”

“Als de impact van natuurverlies groter wordt, brengt dat risico met zich mee voor de economieën en voor de mensen die in deze sectoren hun geld verdienen,” zegt Khatri, die vindt dat landen hun biodiversiteit moeten beschouwen als waardevolle kennisbank.

“Modellen wijzen erop dat bij verlies van 20 tot 25 procent van het Amazonewoud de droogteperiodes langer zullen duren. Dat kan leiden tot productieverliezen ter waarde van 422 miljoen dollar voor Brazilië alleen.”

Bosbranden in de Amazone in 2019 – waarvan er veel werden aangestoken – hebben te maken met veeteelt en landbouwexport zoals soja, zegt Hernán Giardini, coördinator van de Boscampagnes bij Greenpeace in Argentinië, Chili en Colombia.

Handelsverdrag met Europa

Ontbossing in de Amazone, gelinkt aan veeteelt, dreigt volgens het WEF ook het nog niet geratificeerde handelsakkoord tussen de EU en Mercosur te ondermijnen, na twintig jaar onderhandelingen. De handel tussen de twee blokken bedraagt 122 miljard euro en de deal zou aanzienlijke nieuwe marktkansen moeten bieden door afschaffing of vermindering van belastingen. Sommige Europese landen willen echter geen producten uit landen met een grote ecologische voetafdruk.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

“Brazilië is de grootste vleesexporteur wereldwijd, maar de ontbossing leidt tot conflicten in Europa, waar sectoren hun regeringen vragen geen producten uit Zuid-Amerika te importeren omdat daar zulke lage milieustandaarden gehanteerd worden,” zegt Giardini. “Dit is de reden waarom de bosbranden in de Amazone de handelsovereenkomst bemoeilijken; die moet bovendien ook passen in het Klimaatakkoord van Parijs en andere klimaatafspraken.”

Nu de chemische producten verboden zijn in Europa, worden ze door Europese bedrijven verkocht in Zuid-Amerika, aldus Ghiotto.

Luciana Ghiotto, onderzoeker bij de Argentijnse Wetenschappelijke en Technische Onderzoeksraad (Conicet), is mede-auteur van een omvangrijke analyse over het handelsakkoord tussen de EU en Mercosur. “Voor Mercosur-landen betekent de overeenkomst een versterking van de industrieën die natuurlijke hulpbronnen zwaar belasten, in het bijzonder koeien en soja”, zegt ze. “Maar dat leidt tot kritiek vanwege de gevolgen daarvan voor de Amazone en het gebruik van meer pesticiden in de landbouw.”

Opvallend is dat het Europese bedrijven zijn die die chemische producten verkopen in Zuid-Amerika, zegt Ghiotto, nu ze verboden zijn in Europese landen.

De rapporten zijn onderdeel van een serie onder de titel New Nature Economy die het WEF dit jaar uitgeeft. Ze zijn een oproep tot actie tegen de “natuurcrisis” en een voorbereiding op de VN-Conventie inzake Biologische Diversiteit in Kunming (China) in oktober. Die actie kan onder meer een “sociaaleconomische transformatie” zijn en “het onderzoeken van de markt en investeringskansen voor duurzame oplossingen voor milieu-uitdagingen”, zegt het WEF.

Bron: Scidev

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift