Jihadisten zijn ook hulpverlener in Pakistan

Aan terreurbewegingen gelinkte liefdadigheidsinstellingen zijn er in Noord-Pakistan vaak als eerste bij om de getroffen bevolking te helpen. Zo winnen ze de harten van de Pakistanen, en kunnen ze ongehinderd militanten ronselen, vrezen experts.

  • CC UK DFID Aan terreurbewegingen gelinkte liefdadigheidsinstellingen zijn er in Noord-Pakistan vaak als eerste bij om de getroffen bevolking te helpen. CC UK DFID

De 22-jarige Muhammad Tufail, inwoner van Mardan in de noordelijke provincie Khyber-Pakhtunkhwa, werd onlangs vrijwillig hulpverlener. Hij trekt zich het lot aan van bijna een half miljoen vluchtelingen die op de loop gingen voor het legeroffensief in Noord-Waziristan, één van de Federaal Bestuurde Stamgebieden in Pakistan.

Tufail heeft nu de handen vol met het uitdelen van voedselrantsoenen en medische benodigdheden aan de inwoners van grote vluchtelingenkampen. Hij zegt dat hij en andere vrijwilligers dagelijks voor ongeveer tienduizend mensen zorgen. “We kunnen ons volk niet in ontbering laten leven”, klinkt het overtuigd.

Kasjmir

Toch is de organisatie waar hij voor werkt dubieus. De zogenaamde Al-Rehmat Trust (ART) wordt namelijk gezien als een front van de Jaish-e Mohammed (het leger van Mohammed, kortweg JeM), een in Kasjmir gevestigde militantenbeweging.

JeM kreeg het etiket ‘terroristische organisatie’ opgekleefd en is sinds 2002 verboden in Pakistan. Het houdt zich al meer dan tien jaar gedeisd, maar zijn grote aanhang profileert zich in tijden van nationale crisis als efficiënte, goed uitgeruste hulpverleners.

“Wij zijn in Noord-Pakistan als eerste begonnen met reddingswerken na de grote aardbeving in 2005”, vertelt Tufail trots. Onze vrijwilligers hebben toen mensenlevens gered.”

Het zelfvertrouwen en de overtuiging waarmee Tufail getuigt, kenmerkt de vele jongeren die zich voor dit soort militante organisaties inzetten. Functionarissen zijn dan ook erg bezorgd over de invloed van terreurbewegingen bij de bevolking in deze woelige tijden.

Leger der zuiveren

“We houden de hulpposten die door bepaalde groepen van jihadisten opgericht worden, nauwlettend in de gaten”, verklaart Akram Khan, een politie-inspecteur in Bannu, waar de meeste ontheemden leven. “We willen zeker zijn dat ze niet gebruikt worden om burgers te ronselen van terroristische activiteiten.”

“De ontheemden hebben geld en sociale hulp nodig, en de jihadisten willen die maar al te graag verschaffen”, vermoedt hij. “Het land heeft het al moeilijk door het aanhoudende terrorisme. We kunnen niet tolereren dat militante groepen groeien op de kap van ontheemden.”

Toch is dat precies wat er gaande is, volgens de politieke analist Khadim Hussain. Naast JeM is er ook Jamat ud-Dawa, een frontgroep van de gevreesde Lashkar-e-Taiba (het leger der zuiveren, kortweg LeT), dat ook reddingswerken doet. Ze snellen ter hulp bij natuurlijke of door de mens veroorzaakte rampen. Zo winnen ze de harten van velen die het optreden van de regering ondermaats vinden.

“We stonden als eerste in Bannu en zijn met hulpverlening begonnen, omdat we het niet aankonden om onze moslimbroeders te zien lijden”, aldus Muhammad Shafiq, een vrijwilliger bij ART.

Taliban

“Deze mensen helpen ons. Het zijn geen terroristen, ze behandelen moslims gewoon zeer goed”, meent Shaukat Ali Mahsud, een ontheemde man die voor een gezin van zeven moet zorgen. Hij is de organisatie “dankbaar voor haar oprechtheid en toewijding”.

Verschillende grootmachten, waaronder India, de VS en het Verenigd Koninkrijk bestempelen groepen als JeM en LeT als “dodelijke terreurorganisaties” en beschuldigen hen ervan een ‘oorlog bij volmacht’ te voeren in het door India bezette Kasjmir.

Door de hevige internationale druk hebben beide groepen zich eerder gedeisd gehouden, maar de massale humanitaire crisis als gevolg van de regeringsinspanningen om de taliban te verdrijven uit hun bolwerken aan de Afghaanse grens, hebben JeM en LeT weer zichtbaarheid gegeven.

“Deze verenigingen hebben met de hulp van de staat zorgvuldig hun verzorgingsinspanningen volgehouden, om te bewijzen dat ze meer zijn dan militante formaties”, zegt Muhammad Shoaib, een analist van de Universiteit van Peshawar.

Geen toelating

De beschuldiging dat grote terreurorganisaties regeringssteun genieten is niet nieuw. Verschillende seculiere ngo’s die hulp willen bieden aan de ontheemden, wachten nog altijd op toelating van de regering. Zo heeft Jawadullah Shah, hoofd van de Rural Health Foundation, op 18 juni een aanvraag ingediend maar zonder gevolg. Door de vertraging kan zijn organisatie geen hulp verlenen.

ART van haar kant mag ongehinderd met de getroffen bevolking samenwerken. “De regering en de legerofficier zijn extreem behulpzaam; het loopt van een leien dakje”, verklaart ART-vrijwilliger Shafiq.

Hoewel de ontheemden de hulp in dank afnemen, zijn experts en functionarissen vastberaden om komaf te maken met wat ze beschouwen als militante groepen die de kwetsbare bevolking infiltreren en voetvolk rekruteren.

De analist Hussain wikt zijn woorden niet wanneer hij de systematische rekrutering omschrijft: “Zoals we hebben gezien bij rampen zoals de aardbeving in 2005, de militaire operatie in Swat in 2009 en de overstromingen in 2010 gebruiken deze groepen liefdadigheid om de harten en de hoofden van het Pakistaanse volk te veroveren.”

“De oorlog die momenteel woedt tegen de militanten in de noordelijke provincie zou betekenisloos zijn als andere militante entiteiten tegelijkertijd ongestraft mogen groeien”, besluit hij.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift