‘Het enige wat we kunnen vragen, is een eerlijk proces’

Marokkaanse journalist Omar Radi riskeert 15 jaar gevangenisstraf

Lamyaachary (CC BY-SA 4.0)

Marokkaans journalist Omar Radi werd eind juli gearresteerd en riskeert 15 jaar gevangenisstraf

Eind juli werd onderzoeksjournalist Omar Radi alweer gearresteerd door de Marokkaanse gerechtelijke politie. Hij wordt beschuldigd van verkrachting en van het ondermijnen van de staatsveiligheid door samen te werken met buitenlandse inlichtingendiensten. Mocht hij voor beide aanklachten de maximumstraf krijgen, belandt hij voor 15 jaar in de cel.

De beschuldigingen tegen de Marokkaanse journalist Omar Radi lijken meer op een campagne om de journalist het zwijgen op te leggen dan op een onderbouwd politieonderzoek, waarschuwt onder andere Amnesty International. Radi is een kritische onderzoeksjournalist die bekend staat om zijn artikels over corruptie en over schendingen van de mensenrechten in Marokko. Hij schreef ook over de Hirak, een protestbeweging in de Rif voor meer sociale en economische rechten in die achtergestelde regio. Recentelijk was Radi onderzoek aan het voeren naar de grootschalige onteigening van land in Marokko’s perifere gebieden.

Dit is niet de eerste keer dat Radi in gerechtelijke problemen zit. Vorig jaar tweette hij een kritische opmerking naar een rechter die leden van de Hirak-beweging tot 20 jaar cel veroordeelde. Voor dit ‘beledigen van een magistraat’ kreeg hij vier maanden voorwaardelijke celstraf. Die straf was relatief licht, waarschijnlijk door de uitgebreide mobilisatie die op poten werd gezet door Radi’s medestanders. Hij is een gerespecteerd journalist en activist in Marokko en kan dus steunen op een uitgebreid netwerk in binnen- en buitenland.

Repressie en verzet

‘De regering heeft gebruik gemaakt van corona om de vrijheid van meningsuiting verder te beperken.’

Niet iedereen die kennis maakt met de repressie van het Marokkaans regime kan zo’n netwerk oproepen. ‘Maar we moeten een onderscheid maken tussen de acties die mediatieke zichtbaarheid krijgen, en de acties die dat niet doen. Want het is niet waar dat er geen mobilisatie is voor de andere politieke gevangenen’, vertelde Soraya El-Kahlaoui, onderzoekster aan de Universiteit Gent, begin dit jaar aan ons.

‘Eigenlijk zijn er twee dynamieken in Marokko. Enerzijds is er een staat die meer en meer voor de veiligheidsaanpak kiest en richting meer repressie gaat, iets wat zich vertaalt in politieke aanhoudingen. Anderzijds heb je een middenveld waar militantisme wordt georganiseerd rond de kwestie van de politieke gevangenen.’

Maar ondanks Omar Radi’s netwerk, twijfelt Saida El Kamel, een vriendin van Radi en mede-journaliste, over het verloop van het proces. ‘Het is moeilijk om te voorspellen hoe het systeem deze keer zal beslissen. De situatie is veranderd sinds begin dit jaar. COVID-19 maakt mobilisatie moeilijk en de regering heeft gebruik gemaakt van de coronacrisis om de vrijheid van meningsuiting verder te beperken. Mensen zijn onlangs voor meerdere jaren in de gevangenis beland omwille van één kritische commentaar of post op sociale media.’

Maar de journaliste ziet ondanks de repressie nog steeds een sterke basis voor mobilisatie. ‘Vooral het recente verslag van Amnesty International heeft een echte shock gecreëerd in de journalistieke en activistische wereld, en ook daarbuiten.’ Ze verwijst hier naar de recente ontdekking van spyware in de telefoons van meerdere dissidenten, waaronder Omar Radi.

Na een technische analyse van Radi’s smartphone vond Amnesty International sporen terug van een cyberaanval door de ‘Pegasus’ software van Israëlisch beveiligingsbedrijf NSO Group. Aan de hand van een valse gsm-mast en een onbeveiligde URL, werd dit ‘Pegasus’ programma vanop afstand op Radi’s telefoon gezet. Eenmaal geïnstalleerd, had het programma toegang tot alle informatie op de gsm. NSO Group maakt niet openlijk bekend wie hun klanten zijn, maar er is significant bewijs dat ze al sinds 2018 samenwerken met de Marokkaanse staat.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Een eerlijk proces

Van de 180 landen op de World Press Freedom Index, staat Marokko op nummer 133. Bovenop het afluisteren, worden critici van het regime ook zwartgemaakt in de media en krijgen ze te maken met regelmatige intimidatie door de politie.

Als het uiteindelijk aankomt op een arrestatie en formele aanklachten, blijven er niet veel opties meer over. Zeker wanneer de beschuldigingen zo zwaar zijn als bij Omar Radi. ‘Dat was wel een shock’, zegt Saida El Kamel. ‘We dachten dat ze gewoon druk wilden uitoefenen op Omar door hem lastig te vallen en te beweren dat hij samenwerkte met buitenlandse inlichtingendiensten. Maar dan kwam plots de arrestatie en die beschuldiging van verkrachting erbij. Volgens sommige organisaties is dat om de internationale solidariteit te proberen verbreken. Het enige wat we nu kunnen vragen, is een eerlijk proces.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2838   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift