Dossier: 
Internationale solidariteit is de sleutel voor de toekomst van de ontwikkeling

COVID-19 biedt historische kans op een duurzame, rechtvaardige en inclusieve samenleving

UNDP Iraq / Claire Thomas

Ulrika Modéer, assistent secretaris-generaal van de Verenigde Naties en directeur van het Bureau voor buitenlandse betrekkingen van het VN-Ontwikkelingsprogramma (UNDP), geeft haar opinie over de kans op een betere wereld na corona. ‘Ontwikkeling is geen ladder om te beklimmen, het is de noodzaak aan samenwerking om ongelijkheid op rechtvaardige en duurzame wijze de wereld uit te helpen.’

De COVID-19-pandemie heeft duidelijk gemaakt hoe groot en omvattend de menselijke kwetsbaarheid op wereldschaal wel is. Net als bij de klimaatverandering blijkt niemand echt beschermd tegen de verspreiding van dit virus. De pandemie heeft echter wel het potentieel om diepgaande veranderingen te bewerkstelligen in wat we doen en waarom, en om manieren van aanpakken te stimuleren die voorheen niet op de beleids-, juridische en regelgevingstafel lagen.

We weten dat de menselijke kwetsbaarheid die blootgelegd wordt door COVID-19 al vergroot werd door reeds bestaande ongelijkheden. Wat we nu zien, is een glimp van de toekomst, en zal door de aanhoudende klimaatcrisis nog vele malen vermenigvuldigd worden. Het snijpunt tussen kwetsbaarheid, ongelijkheid en niet-duurzaamheid zal de toekomstige ontwikkeling in de wereld bepalen.

Einde van een tijdperk?

Heeft het “convergentieverhaal” van de ontwikkeling van de afgelopen dertig jaar zijn tijd gehad? The Great Convergence, The Great Escape, Getting Better, The Rise of the South: het waren allemaal overtuigende verhalen die de kracht van een bepaald ontwikkelingsconcept illustreerden, namelijk dat de technologische inhaalbeweging, de wereldhandel en de exponentiële kracht van de inkomensgroei de vooruitgang kunnen aandrijven, de ongelijkheid tussen landen kunnen verminderen en tot een punt van convergentie tussen Noord en Zuid kunnen leiden. Het is een visie op ontwikkeling alsof het gaat om het beklimmen van een ladder en je vastgrijpen aan een zo hoog mogelijke sport.

Maar wat als ontwikkeling helemaal niet een kwestie is van het beklimmen van een ladder? In het Human Development Report 2019 van het UNDP wordt nota genomen van de opmerkelijke verbeteringen op het gebied van welzijn die tijdens de afgelopen drie decennia zijn bereikt, maar wordt ook ingezoomd op een kritisch inzicht: uitgerekend de dynamiek die aan de basis lag van deze verbeteringen heeft ook geleid tot ongelijkheden, niet-duurzame productie- en consumptiepatronen, ongelijkheid tussen mannen en vrouwen, en geweld.

Deze sociaaleconomische crisis treft nu al de meest kwetsbaren.

Met de huidige crisis, die veel verder gaat dan de gezondheidsdimensie die het meest in het oog springt, schat het UNDP dat er de voorbije maanden al 6 jaar aan menselijke ontwikkelingswinst verloren is gegaan. De crisis veroorzaakt de ergste daling van het inkomen per hoofd van de bevolking sinds 1870. Zij zou kunnen leiden tot 25 miljoen extra werklozen wereldwijd (volgens de Internationale Arbeidsorganisatie) en tot een verdubbeling van het aantal mensen dat acuut honger lijdt tot 265 miljoen tegen het einde van 2020. Deze sociaaleconomische crisis treft nu al de meest kwetsbaren: vrouwen, kinderen, gehandicapten, mensen zonder sociale bescherming en mensen in de informele sector.

In de meeste landen houdt de vermindering van de kloof tussen mensen in de ene dimensie van het welzijn tegelijk de toename van de kloof in andere in andere dimensies in. Dit kolkende proces laat miljoenen mensen achter in de digitale economie, in de wedloop naar nieuwere en betere vaardigheden, in het streven naar een betere gezondheid en een langere levensduur.

Elke toekomstige cyclus van welzijnsgroei zal deze erfenis moeten herstellen met een hogere ambitie. In de toekomst moeten we welzijn va iedereen realiseren zonder de CO2-uitstoot op te voeren, terwijl we de natuur beschermen en ons klaar maken voor meer klimaat- en pandemische schokken naarmate deze eeuw zich verder ontvouwt.

We weten niet hoe de wereld er na COVID-19 uit zal zien. We weten echter wel dat hoogwaardige internationale samenwerking van fundamenteel belang is om bestaande en opkomende mondiale uitdagingen aan te pakken. Het aanpakken van de behoeften van de meest kwetsbare landen door middel van ontwikkelingssamenwerking zal een essentieel onderdeel zijn van de toekomstige samenwerkingsstructuren.

UNDP Yemen

#Tousensembles

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties gaf een van zijn artikels over COVID-19 de titel: We zullen hier samen doorheen komen. Daarmee herinnert hij ons eraan dat geen enkel land dit probleem alleen kan aanpakken en dat samenwerking cruciaal is om de bestaande uitdagingen aan te pakken.

De keuzes die vandaag worden gemaakt, kunnen tot ver in de toekomst rimpeleffecten veroorzaken.

Veel ontwikkelingspartners, zoals de Europese Unie en haar lidstaten, hebben een centrale rol gespeeld bij de ondersteuning van de inspanningen op het gebied van duurzame ontwikkeling, waarbij ze de rol van de VN bij het aanpakken van de meest urgente uitdagingen in de wereld naar waarde hebben geschat.

Als de VN in staat is geweest een echt verschil te maken in het leven van de mensen over de hele wereld, dan is dat alleen maar omdat de VN de steun heeft gekregen van veel partners die geloven dat ze meer kunnen bereiken door samen te werken en samen op te treden.

België is een van de kernpartners van het UNDP en een van de steunpilaren van zijn werk op het vlak van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (sdg’s), bestuur, conflictpreventie en vredesopbouw. De Belgische bijdrage heeft ons in staat gesteld om scholen en ziekenhuizen in Irak te herstellen, het openbaar bestuur in Burundi en Benin te moderniseren en landen te ondersteunen in hun reactie op de COVID-19-pandemie.

De keuzes die vandaag worden gemaakt, kunnen tot ver in de toekomst rimpeleffecten veroorzaken. De wederopbouw van onze samenleving en economieën in het licht van COVID-19 biedt een historische kans om een sprong te maken naar meer duurzame, rechtvaardige en inclusieve samenlevingen.

#BeterNaCorona

De ontwikkelingssamenwerking heeft tijdens de pandemie en in de nasleep daarvan een kans gekregen om een betere aanpak voor het herstel uit te bouwen, een aanpak die de niet-duurzame patronen uit het verleden niet herhaalt.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Het tegengaan van de klimaatverandering is van cruciaal belang, terwijl de voorbereiding op de gevolgen ervan een kwestie van menselijk overleven is. De wereld kan het momentum herwinnen en verder gaan in de opbouw van robuuste universele stelsels voor gezondheidszorg en sociale bescherming, waarbij de ongelijkheden worden verminderd en de verplichtingen op het gebied van klimaat en milieu worden versterkt.

Internationale solidariteit en samenwerking zijn essentieel als we een betere toekomst voor de mensen en de planeet willen veiligstellen.

Ulrika Modéer is assistent-secretaris-generaal van de VN en UNDP-directeur van het Bureau voor buitenlandse betrekkingen en belangenbehartiging. Ze was een van de sprekers op de MO*conferentie op 15 oktober.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2940   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift