Vooral in Vlaamse context zijn extra inspanningen meer dan noodzakelijk

De vlucht vooruit met bio

© Astrid Agemans / BioForum

De doelstelling om op Europees niveau meer biologische landbouw te realiseren, is logisch en noodzakelijk.

De ambitie van Europa om meer biologische landbouw te realiseren, is logisch en meer dan noodzakelijk, zegt Alexander Claeys, voorzitter van BioForum. Wallonië nam alvast het voortouw met een succesvol beleid. Om de doelstelling van 25 procent te halen, zal vooral Vlaanderen meer dan een tandje moeten bijsteken.

In het voorjaar namen we kennis van de Europese Green Deal en de Farm-to-Fork-strategie. Dat de nieuwe Europese Commissie zoveel belang hecht aan duurzaamheid in het algemeen en aan biologische landbouw in het bijzonder, is een zeer aangename vaststelling. Het is positief dat Europa de meerwaarde van bio op vlak van duurzaamheid zo expliciet erkent en in haar visie laat blijken dat daarbij meer, en zelfs veel meer bio absoluut noodzakelijk is.

Het stemt ons tot optimisme dat de Commissie op dat vlak ambitieuze doelstellingen naar voor durft te schuiven en straks ook deze ambities wil vertalen in een actieplan voor biologische landbouw.

De doelstelling van 25 procent biologische landbouw moet bekeken worden als een wake-up call

De ambitie van Europa om meer biologische landbouw te realiseren, is logisch gezien alle maatschappelijke uitdagingen waar we vandaag voor staan. Landbouwbodems eroderen en de bodemvruchtbaarheid gaat achteruit. Waterlopen zijn vervuild door een overmaat aan stikstof en door residuen van gebruikte gewasbeschermingsmiddelen. De (agro)-biodiversiteit zit in een neerwaartse spiraal en hele ecosystemen staan onder druk.

Met biologische landbouw kunnen we voedsel produceren met een veel kleinere impact op het omringende milieu. Kringlopen worden beter gesloten, de draagkracht van de natuur wordt gerespecteerd en bioboeren dragen zorg voor een gezonde biodiversiteit en een vruchtbare bodem.

De doelstelling om op Europees niveau meer biologische landbouw te realiseren, is logisch en noodzakelijk. 25 procent klinkt zeer ambitieus, voor sommigen misschien te ambitieus, maar voor landen als Oostenrijk, waar nu al 24 procent van de landbouw biologisch is, lijkt het dan weer een peulschil. Deze doelstelling moet dan ook bekeken worden als een wake-up call, een signaal dat alle landen en regio’s veel grotere inspanningen zullen moeten doen om meer bio te realiseren.

Dat geldt ook voor België. Wallonië nam alvast het voortouw met een succesvol beleid. Toen in 2017 bleek dat de eerder vooropgestelde doelstellingen sneller gehaald zouden worden dan verwacht, besliste Wallonië om de lat te verhogen. In plaats van een biologisch landbouwareaal van 14 procent, zoals in 2013 was vooropgesteld voor 2020, werd het 18 procenet. Recenter werd zelfs een streefdoel van 30 procent biologische consumptie tegen 2030 vooropgesteld!

De lockdown in het voorjaar 2020 heeft bewezen dat bio zelfs in moeilijke tijden stand houdt.

Het is vooral in Vlaamse context, waar momenteel slechts 1,4 procent van het landbouwoppervlak biologisch bewerkt wordt, dat extra inspanningen meer dan noodzakelijk zijn. De cijfers evolueren alvast in de gewenste richting: jaar na jaar zien we het aantal biologische landbouwers stijgen. De interesse groeit en veel nieuwkomers in de landbouw kiezen expliciet voor bio. Vlaanderen telde in 2019 562 biobedrijven, een toename met negen procent tegenover 2018.

Deze stijging werd mee mogelijk gemaakt dankzij de inspanningen die voortvloeien uit het strategisch plan biologische landbouw 2018 – 2022 Samen naar meer en betere biologische landbouw, waarbij onze overheid, samen met de sectororganisaties in de keten werkten aan een verdere implementatie van bio. De lockdown in het voorjaar 2020 heeft bewezen dat bio zelfs in moeilijke tijden stand houdt, meer nog, dat consumenten net dan meer interesse hebben in het biologische aanbod.

BioForum is als sectororganisatie voor biologische landbouw en -voeding absoluut gemotiveerd om haar rol op te nemen om de groei van de biologische sector in Vlaanderen te stimuleren, weliswaar zonder onze biologische waarden en de kwaliteit van onze bioproducten uit het oog te verliezen.

Maar als sectororganisatie kunnen wij dit niet alleen. Net zoals de Europese Commissie biologische landbouw naar voor schuift als hét model van duurzame landbouw, verwachten we dat ook Vlaanderen dit doet en expliciet de voordelen van bio in de kijker zet.

Vlaanderen zou actief en overtuigend haar beleidsinstrumenten kunnen inzetten om het areaal bio aanzienlijk te doen stijgen. Budgetten kunnen beschikbaar gesteld worden en overtuigend gepromoot worden om stappen te zetten richting meer bio. De middelen die voortvloeien uit het Europese landbouwbeleid, zijn daarbij een mogelijke bron, maar ook onderzoek en middelen voor algemene ondersteuning zijn noodzakelijk. Een geïntegreerde aanpak is nodig en bijgevolg moet ook na 2022 een nieuw strategisch plan biologische landbouw het levenslicht zien.

Maar het is niet voldoende om de ogen enkel te richten op het beleid. Alle ketenactoren, van veld tot bord (Farm to fork) kunnen hun rol opnemen om kwalitatieve bio van eigen bodem mogelijk te maken. In het bijzonder denken we bijvoorbeeld aan onze grootwarenhuizen, die veel meer lef moeten vertonen om kwalitatieve bio van eigen bodem af te nemen aan prijzen die aantrekkelijk zijn voor de toeleveranciers, de boeren.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Tot slot kan, samen met de groei in het aanbod, ook gedacht worden aan de groei van de vraag naar bio. De overheid dient haar voorbeeldfunctie op te nemen door het streven naar zoveel mogelijk biologische catering van eigen bodem en een stappenplan te realiseren om jaar na jaar, meer bio af te nemen.

Zullen we daarmee 25 procent bio realiseren? Wellicht niet. Maar indien iedereen – overheid, onderzoekers en de hele voedselketen, inclusief de consumenten – samenwerkt voor meer bio in het winkelschap en op het bord, dan maken we de vlucht vooruit in duurzame landbouw. En dat was toch net de bedoeling van de Europese Commissie, niet?

Alexander Claeys is voorzitter van BioForum

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3059   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift