Het was mijn energie

Twee jaar geleden gaf ik mijn passief consumentisme bij bestaande elektriciteits- en gasmonopolies op en riep mezelf uit tot bewuste energieklant. Vandaag ben ik als consument het overzicht kwijt.
Twee jaar geleden hakte ik de knoop door. Ik gaf mijn passief consumentisme bij bestaande elektriciteits- en gasmonopolies op en riep mezelf uit tot bewuste energieklant. De keuze ging naar Citypower Belgisch Groen, eentje die de groene top drie haalde in de toenmalige Greenpeaceranking. Naast die groenscore was uiteraard ook de voordelige prijs niet onbelangrijk –tenslotte is dat een van de speerpunten van een geliberaliseerde energiemarkt. Die markt besliste echter anders, en onze nieuwe leverancier werd opgeslokt door SPE NV. Dit vennootschap zat op zijn beurt mee in de fusie tussen Suez en Gaz de France. Slotsom voor de Vlaamse consument was dat daarbij drie Belgische elektriciteitsleveranciers onder hetzelfde concern kwamen: Electrabel, Luminus en Citypower. De laatste werd opgeheven, Luminus bleef als merknaam bestaan, en onder die merknaam levert SPE vandaag elektriciteit en gas aan ons gezin.
De nieuwe groenestroomranking van Greenpeace deelt de energieleveranciers in België op in drie kleurscores, volgens hun groenaanbod: groen en goed, oranje en onvoldoende, rood en goed fout. Luminus krijgt de oranje score, en daarmee zijn wij terug naar af: Luminus biedt geen groenestroomformule aan. Dat laatste hadden wij niet eens gemerkt. Nochtans werden alle klanten schriftelijk op de hoogte gebracht van de overname, leert een telefoontje naar Luminus’ klantendienst. En ja, ook de groenen werden verwittigd dat ze grijs werden. Ik moet dat nu ook niet dramatiseren, klinkt het aan de andere kant van de lijn. Tenslotte, toen ik groene stroom bestelde, kwam die toch ook in één mengpotje met grijze stroom in ons huis terecht? ‘Luminus levert bovendien een mooie energiemix waarvan 12 procent afkomstig is uit hernieuwbare energiebronnen’, gaat het verder. Een halve en vooral tijdelijke geruststelling, want even later lees ik in het Greenpeaceklassement dat Luminus slechts 7 procent hernieuwbare energie levert. Een vergissing? Op het eerste gezicht niet, wellicht verschilt onze interpretatie van hernieuwbare energie met die van Luminus, leert een volgend telefoontje, deze keer met Greenpeace. Kortom, wat de een groen noemt, is dat niet per se voor een ander.
Luminus haalt zijn fossiele energie –goed voor 75 procent van hun “mooie” energiemix– uit STEG-centrales: weliswaar gas- en stoomcentrales maar met een beperkte CO2-uitstoot. De leverancier doet het verder niet al te slecht qua investeringen in alternatieve energieproductie.
Het plaatje is dus niet wanhopig te noemen, maar de oranje score blijft een ecologische onvoldoende.
Als consument lever ik niet langer een actieve bijdrage in de groene strijd. Meer nog, oranje is toevallig ook de huiskleur van een partij die tegen de uitstap van de kernenergie is. Als de regering straks beslist om de afgeschreven kerncentrales nog langer open te houden, geeft ze het monopolie van Electrabel –marktleider voor gas en elektriciteit met ongeveer 70 procent marktaandeel– nog maar eens een enorme duw in de rug. De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas, maakte een rekensommetje: als de kernuitstap tien jaar uitgesteld wordt, levert dat Electrabel een extra winst van 7,6 miljard euro op. Die winstmarges zijn niet te rechtvaardigen, omdat Electrabel weigert te beleggen in investeringen voor de toekomst. Dat de Belgische topleverancier er zelfs met zijn groene stroom in slaagt om als enige in het rood te gaan, zegt genoeg.

Toch is het niet allemaal kommer en kwel, getuige het laatste marktrapport van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG). Meer dan drie jaar na de vrijmaking van de energiemarkt kan de consument een lagere prijs dan bij het begin van de liberalisering bekomen, door voor de laagste prijs op de markt te kiezen. Alleen moet die consument dan actief consumeren, en dat is net niet het geval, zo blijkt uit een consumentenenquête van de VREG.
Een kleine steekproef bij de aanwezige collega’s op de redactie –uiteraard zes frisse, progressieve en groene geesten– leert dat slechts één iemand is overgeschakeld naar een andere –groene– leverancier dan Electrabel. Kortom, we zijn er als verbruikers niet mee bezig. Is dat verwonderlijk? We zitten niet alleen met een sterk geconcentreerde markt, maar ook met een niet-transparante, misleidende markt met enorme prijsschommelingen. Op enkele maanden tijd werden drie prijsstijgingen voor energie aangekondigd. Na Electrabel en Luminus kondigden nu ook de netbeheerders –diegenen die zorgen dat energie in ons huis terecht komt– een prijsverhoging aan.
We zijn als consument het overzicht kwijt, en dat is volledig toe te schrijven aan de ontoereikende regulering van de energiemarkt. De Belgische regering heeft zichzelf vrijgesproken van alle bevoegdheden om de energieprijzen te controleren, waardoor elektriciteitsleveranciers vrij spel hebben. Het resultaat daarvan is bijvoorbeeld dat het sociaal tarief, de prijs die de arme Belg voor zijn energie betaalt, niet meer per se voordeliger is dan het laagste tarief op de markt. Begrijpe wie begrijpen kan. Als zelfs de regering niet meer kan volgen in het tarievenspel van de energieleveranciers, wie dan wel? Een ombudsdienst – ons jaren geleden al beloofd door Economieminister Marc Verwilghen– is geen overbodige luxe maar een must. Want het is tenslotte ook onze energie.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur