Pookt westerse tolerantie en profilering Tsjetsjeense homohaat op?

‘De acties in Tsjetsjenië zijn deels een tegenreactie op het Westen’, zegt Sophie Withaeckx, naar aanleiding van de gebeurtenissen in Tsjetsjenië, dat homo’s actief opspoort en martelt. 

  • Flickr/Marco Fieber "Genoeg is genoeg - Open je mond!" zegt deze Russische slogan. Flickr/Marco Fieber

Withaeckx doctoreerde over eergerelateerd geweld aan de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en is coördinator bij RHEA, het expertisecentrum Gender, Diversiteit en Intersectionaliteit van VUB. ‘Het Westen claimt dat tolerantie ten aanzien van homoseksualiteit typisch westers is, wat voor sommige staten een aanleiding is om daar agressief op te reageren.’

Bij de jacht van de autoriteiten in Tsjetsjenië op homoseksuele mannen in hun land zijn zeker al honderd mannen opgepakt, bevestigt Human Rights Watch. Ze komen niet allemaal levend terug thuis. Homoseksuele mannen in Tsjetsjenië werden al langer uitgesloten.

‘Maar dit is allemaal natuurlijk geen excuus voor wat er in Tsjetsjenië gebeurt. De wreedheden ten aanzien van homo’s zijn een grove schending van de mensenrechten.’

De escalatie, die nu plaatsheeft, kan volgens Sophie Withaeckx deels worden begrepen door de houding van het Westen.

‘Het Westen profileert zichzelf als beschaafd en tolerant ten aanzien van homoseksualiteit. Daardoor wordt er een tegenreactie uitgelokt bij sommige niet-westerse landen die hun identiteit gaan opbouwen aan de hand van tegengestelde waarden. Het is een soort van wisselwerking. Daarom zou het Westen moeten stoppen met te claimen dat die tolerantie typisch westers is.’

Withaeckx vindt het de verantwoordelijkheid van het Westen om af te stappen van hun geïdealiseerde zelfbeeld. ‘Het Westen wil zich profileren alsof ze altijd tolerant zijn geweest, terwijl dat zeker niet in het DNA van het westen zit. Die tolerantie in het Westen voor homoseksualiteit is nog maar recent en er is nog steeds veel weerstand.’

‘Maar dit is allemaal natuurlijk geen excuus voor wat er in Tsjetsjenië gebeurt’, zegt ze. ‘De wreedheden ten aanzien van homo’s zijn een grove schending van de mensenrechten.’

Niet enkel geloof

‘Je moet erg opletten met die gebeurtenis te zien als het gevolg van een traditie of de islam’, zegt Withaeckx. ‘Eergerelateerd geweld kan bij verschillende geloven én bij niet-gelovigen voorkomen. Er zijn inderdaad bepaalde culturele opvattingen die maken dat homoseksualiteit niet aanvaardbaar is, maar dat is niet typisch aan Tsjetsjenië of Rusland. Dat heb je overal ter wereld. Ook in België krijgen holebi’s nog vaak te maken met afkeuring van hun familie.’

‘De Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov is een soort marionet van Rusland. Kadyrov wil zich profileren naar Rusland toe als de beste van de klas.’

Volgens Withaeckx kunnen de acties van de Tsjetsjeense autoriteiten ook verklaard worden door naar de actuele context te kijken van Tsjetsjenië en Rusland. ‘De Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov is een soort marionet van Rusland. Kadyrov wil zich profileren naar Rusland toe als de beste van de klas. In Rusland zijn er al langer anti-homowetten aangenomen.’

Kadyrov krijgt steun van de Russische president Poetin en is de zoon van de pro-Russische voormalige president Achmat Kadyrov, die in 2004 werd vermoord. ‘Ramzan Kadyrov voert een bepaalde identiteitspolitiek, waarbij hij patriarchale en heteronormatieve waarden gaat opleggen. Wat nu bezig is, is daar een escalatie van. Het is ook samen met Rusland een profileringsdrang naar de westerlingen ‘met hun tolerantie’.’

© 2017 - StampMedia - Stien Verdick

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • StampMedia versterkt de stem van jongeren tussen 16 en 26 jaar. Ze dichten de inhoudelijke en vormelijk kloof tussen media en jongeren door hen (en hun begeleiders) mediawijs te maken en