Ngo-coalitie lanceert modelverdrag tegen biopiraterij

De Wereldhandelsorganisatie (WHO) wil
tegen 2005 een nieuw systeem van patentregels op poten zetten dat gebaseerd
is op het Amerikaanse patentsysteem. Een coalitie van ngo’s waarschuwt dat
de Amerikaanse patentregels toelaten dat bedrijven hun eigendomsrechten
laten gelden op planten- en boomsoorten. Het wereldwijde patentsysteem dat
de WHO wil invoeren, zal daarom volgens waarnemers de diefstal van
ecologisch erfgoed of de ‘biopiraterij’ in de hand werken. 325
niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) hebben het Verdrag voor de
Verdeling van het Genetisch Gemeengoed intussen ondertekend. Ze zullen een
alternatief patentsysteem voorstellen op de Wereldtop over Duurzame
Ontwikkeling, die eind augustus in Johannesburg wordt georganiseerd.


Het verdrag houdt geen verbod in op de patentering van een eindproduct dat
gebaseerd is op genetisch materiaal, benadrukt Alexia Robinson van de
Amerikaanse Stichting voor Economische Trends. Maar gewoon in een plant of
een dier een gen ontdekken met een bepaalde eigenschap en dat gaan
patenteren, moet illegaal worden. De genen van levende organismen zijn een
gemeenschappelijke erfenis en vormen dus een gemeenschappelijke
verantwoordelijkheid.

Het idee van een modelverdrag tegen biopiraterij werd gelanceerd op het
Wereld Sociaal Forum in Porto Alegre in januari. De ngo’s willen de
nationale regeringen op de Wereldtop in Johannesburg voor de keuze stellen.
Het verdrag stelt een verbod in op de patentering van planten en dieren en
het verwerven van monopolies over bepaalde zaden.

De eerste aanleiding voor het verzet tegen biopiraterij was de patentering
van olie uit de Indiase Nim boom, een extract dat kan dienen als
schimmelverdelger. De boom werd al eeuwen in Azië gebruikt als medicijn en
schimmelverdelger in de landbouw, maar het Amerikaanse bedrijf W R Grace
slaagde er in het begin van de jaren negentig in om in Europa en de
Verenigde Staten (VS) een patent te krijgen op de olie uit de boomsoort. Na
een juridische procedure van 5 jaar werd het Europese patent ingetrokken,
maar in de VS is de boomsoort nog steeds een ‘gedeponeerd merk’.

Er zijn op die manier al duizenden patentaanvragen ingediend, een proces dat
Indiase activisten als Vandana Shiva omdoopte tot ‘biopiraterij’ of
‘biokolonialisme’. Ze stellen dat de Amerikaanse patentwetten ervoor zorgen
dat planten en zelfs dieren uit andere landen gepatenteerd kunnen worden als
intellectuele eigendom. Het gaat om iets fundamenteels. We zijn gekant
tegen de uitbreiding van intellectuele eigendomsrechten tot levende dingen,
zegt Shiva, nu directeur van het Indiase Onderzoeksinstituut voor
Wetenschap, Technologie en Ecologie..

Als het internationale patentsysteem op Amerikaanse leest geschoeid wordt,
dan kunnen Amerikaanse bedrijven ook patenten aanvragen op bepaalde planten
in andere landen. Het patensysteem dat de WHO voorstelt, is volgens de ngo’s
in strijd met de Conventie over Biologische Diversiteit uit 1992, die landen
soevereiniteit geeft over hun natuurlijke rijkdommen. Landen die zich niet
naar schikken naar het patentsysteem van de WHO, riskeren dan uitgesloten te
worden van handel met andere WHO-leden, zegt Chela Vazquez van het
Instituut voor Landbouw- en Handelsbeleid.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2945   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift