De impact van aanslagen wordt overdreven

Terreur terroriseert niet, zeggen Britse onderzoekers

Romaine / Public domain (CC0)

 

Terreuraanslagen maken mensen bang. Dat is althans wat velen denken. Klopt niet, zeggen Britse onderzoekers. De impact van aanslagen wordt overdreven. “Terreur terroriseert niet.”

Onderzoekers van de Universiteit van Bath (Groot-Brittannië) namen meer dan 400 studies onder de loep die het verband tussen terroristische aanslagen en geestelijke gezondheid onderzochten. Hun conclusie is duidelijk: op een aanslag volgt niet de toename van gevallen van posttraumatische stressstoornis (PTSS) die je bij schokkende gebeurtenissen zou verwachten, schrijven ze vandaag in The Lancet Psychiatry.

“De geruststellende conclusie van ons werk dat terreur niet terroriseert – men is althans niet meer getraumatiseerd dan door een andere zware gebeurtenis”, zegt risico-expert Bill Durodie, hoofdauteur van de studie.

Overdreven

“In dat opzicht gaan onze bevindingen in tegen verschillende verklaringen van politici, functionarissen, de media en zelfs andere wetenschappers dat terroristische incidenten onze mentale gezondheid en welzijn negatief beïnvloeden.”

Het verband tussen aanslagen en geestelijk welzijn wordt overdreven, doordat we snel de neiging hebben ons het slechtste voor te stellen, vooral als het over geestelijke gezondheid gaat, zeggen de onderzoekers.

9/11

De meeste onderzoeken die in deze analyse werden bekeken, dateren van na de aanslagen van 11 september 2001 in de VS. Door 9/11 was er een piek van onderzoeken die het verband tussen posttraumatische stressstoornis en aanslagen bekeek. PTSS is pas sinds 1994 erkend.

De onderzoeken na 9/11 probeerden het begrip PTSS flink op te rekken, stelde de Britse studie vast. Er ontstonden categorieën als “pre-PTSS” of “PTSS-symptoom”.

Door die oprekking werden verschillende zaken door elkaar gehaald, werden andere gevolgen van aanslagen, vooral sociale, economische en fysieke gevolgen, genegeerd, en vond de minderheid die echt aan PTSS leed minder makkelijk de juiste ondersteuning, zeggen de onderzoekers.

Netwerk en veerkracht

“Na 9/11 ging enorm veel energie naar pogingen om PTSS aan te tonen bij mensen die zeiden dat ze direct of indirect via de media door deze gebeurtenissen waren getroffen”, zegt Durodie.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

Beleidsmakers moeten meer aandacht hebben voor het feit dat mensen aanslagen verwerken door op hun eigen netwerk terug te vallen en daarbij zelf het initiatief nemen. Ze moeten daarom na een aanslag vooral reacties aanmoedigen die de sociale banden en de veerkracht van mensen en niet zozeer hun psychische kwetsbaarheid benadrukken.

“Er is duidelijk bewijs dat mensen bij dergelijke gebeurtenissen veerkrachtig zijn. Daarom is het belangrijk dat politici, de media en commentatoren rekening houden met deze bevindingen en hun aandacht meer daarop richten wanneer zich zulke vreselijke gebeurtenissen voordoen.”

Ademhalingsstoornissen

“Dat wil niet zeggen dat mensen die traumatische gebeurtenissen meemaken geen psychologische ondersteuning nodig hebben, maar we vinden het nutteloos om meer mensen in de PTSS-categorie onder te brengen dan echt het geval is”, zegt Durodie.

“We zeggen ook dat er veel andere effecten van 9/11 over het hoofd werden gezien – vooral ademhalingsstoornissen, maar ook economische en sociale gevolgen, zoals mensen die hun baan kwijtraken.”

Jongeren en televisiebeelden

De analyse plaatst ook serieuze vraagtekens bij de stelling dat mensen alleen al door het bekijken van televisiebeelden van aanslagen getraumatiseerd kunnen raken. “Sommige onderzoekers hebben dergelijke conclusies overhaast getrokken, maar hebben ze meestal een paar jaar later weer ingetrokken”, zegt David Wainwright, hoofddocent van de faculteit Gezondheid van de Universiteit van Bath.

“Helaas zijn het hun eerdere, schetsmatige veronderstellingen die in veel gevallen nog steeds worden geciteerd, ondanks het feit dat de meesten aangeven dat er geen sluitend bewijs voor is.”

Dat betekent niet, besluit Wainwright, dat jongeren niet beschermd moeten worden bij een aanslag. “Ze moeten er uitleg over krijgen. Misschien moet ook het televisiekijken beperkt worden, maar dit heeft meer te maken met de uitdagingen van het ouderlijk gezag vandaag – een sociale factor – dan met de media of de medische gevolgen die als onvermijdelijk worden beschouwd.”

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift