Bericht aan minister De Block: smog is in the air: beter voorkomen dan genezen

Als de smog rond ons hoofd is verdwenen

public domain (CC0)

 

Gisteren was het weer zover: de informatiedrempel voor fijn stof werd overschreden, de derde maal dit jaar. Mensen die last hebben van hun luchtwegen, wat ouder of net heel jong zijn, worden aangeraden om niet te veel te bewegen. Waarom? Omdat ademen niet zo gezond is deze dagen.

Mevrouw De Block, ik heb een vraag voor u: hoe leg ik zoiets uit aan mijn tweejarig zoontje die dagelijks moet puffen? Ik doe een poging: ‘jongen, vandaag mag je niet te diep inademen want dat is niet gezond. Waarom? Wel omdat we met z’n allen zoveel troep in onze lucht blazen en omdat die troep als een dekentje over ons land blijft hangen. Bewegen is normaal gezien heel gezond. We bewegen eigenlijk een beetje te weinig. Maar vandaag dus niet, vandaag zit je beter stil.’

Waarom vragen we liever aan de fysiek zwakkeren om zich rustig te houden op dagen als deze dan aan ieder van ons om het autogebruik een dagje te beperken?

Op zo’n moment schaam ik me om als volwassene deel uit te maken van deze maatschappij. Een maatschappij waarin het aantal privé- en bedrijfswagens jaar na jaar toeneemt. Een maatschappij waarin vrijwel iedereen in de buurt van een grote autoweg woont, werkt of naar school gaat. Een maatschappij die haar lucht als één grote vuilbak behandelt. Een maatschappij die zichzelf wijsmaakt dat een wagen op de weg evenveel uitstoot als in een laboratorium en waarin gesjoemel van het ergste soort met de mantel der liefde wordt bedekt. Een maatschappij die automobiliteit hoger waardeert dan de gezondheid van onze kinderen. Want waarom vragen we liever aan de fysiek zwakkeren om zich rustig te houden op dagen als deze dan aan ieder van ons om het autogebruik een dagje te beperken?

Het zijn nochtans mooie dagen, zo’n smogdagen. Wat het weer betreft tenminste. Geen zuchtje wind, geen spatje regen. Ideaal weer om buiten te spelen of te gaan fietsen ofzo. Maar de afgelopen dagen toch beter niet. Want het feit is dat we die wind en die regen eigenlijk erg hard nodig hebben om de vuiligheid in onze lucht te verdunnen en weg te blazen. Want vergis u niet, het is niet het weer dat ervoor zorgt dat onze lucht zo vuil is, het is onze eigen fout. Ons huis verwarmen, ons verplaatsen, ons voedsel kweken, enz., het zorgt voor massa’s uitstoot.

Gelukkig wordt dit alles meestal verdund en weggeblazen. Meestal dan toch, want deze dagen dus niet. Wie laat het halen van gezondheidsnormen dan ook afhangen van zoiets willekeurigs en oncontroleerbaar als het weer? Als onze wegen dreigen dicht te slibben door sneeuwhinder, worden er allerhande maatregelen genomen. Wanneer onze luchtwegen dreigen dicht te slibben, doen we amper iets.

Laten we eens dieper ingaan op die uitstootnormen. De Wereldgezondheidsorganisatie legt vast wat de gezondheidsnormen voor fijnstof en stikstof zijn. De politiek onderhandelde Europese normen leggen de lat lager. Zie het als collateral damage voor onze Europese economie waar de immer sjoemelende en lobbyende auto-industrie deel van uitmaakt.

Uw collega, minister Schauvliege, vindt het al jaren niet nodig om zelfs deze Europese, minder strenge normen te halen. Dat maakt Vlaanderen tot de slechtste leerling uit de Europese klas. Ondertussen hapt de terugbetaling van puffers een groot deel uit uw gezondheidsbudget.

Artsen uit alle hoeken van ons land luiden de alarmbel maar van de kant van onze minister van volksgezondheid blijft het oorverdovend stil.

Artsen uit alle hoeken van ons land luiden de alarmbel maar van de kant van onze minister van volksgezondheid blijft het oorverdovend stil. Mevrouw De Block, zou u het ook niet interessanter vinden om dat belastinggeld te spenderen aan een proactief beleid? Beter voorkomen dan genezen zou ik denken als dokter. Bijzonder jammer dat u hier geen strijdpunt van maakt.

Onze uitstoot moeten we overigens zo snel mogelijk afbouwen in het kader van het klimaatakkoord. Klimaatdoelstellingen halen en een betere leefomgeving creeëren voor elke Vlaming die nu gemiddeld 9 gezonde levensmaanden verliest door fijn stof: het klinkt als een serieuze win-win. Als ik minister was, ik zou het wel weten. Maar het immobilisme uw regeringsploeg is stuitend. Meer zelfs, het is schuldig verzuim.

Binnenkort is mijn zoontje oud genoeg om de ‘waarom?’-vraag te stellen. Hoe leg ik hem dit uit? En ook nog die andere moeilijke boodschap: dat het urgentiegevoel van onze ministers zo laag is dat hij zal moeten wachten tot hij 35 is wanneer de smog rond ons hoofd definitief is verdwenen.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift